‘Fiscus negeerde wet langer in toeslagenaffaire dan bekend was’

Dat blijkt volgens Trouw en RTL Nieuws uit interne verslagen, die de media in bezit hebben. Het ministerie van Financiën stelt dat „er zaken door elkaar worden gehaald”.
Staatssecretaris Menno Snel van Financien begin december tijdens een debat in de Tweede Kamer.
Staatssecretaris Menno Snel van Financien begin december tijdens een debat in de Tweede Kamer. Foto Robin van Lonkhijsen/ANP

Bij de controles op toeslagen voor kinderopvang heeft de Belastingdienst de wet drie jaar langer geschonden dan tot nu toe bekend was. Dat blijkt volgens RTL Nieuws en Trouw uit interne verslagen van het managementteam van de afdeling Directe Toeslagen van de Belastingdienst van de afgelopen twee jaren, die zij in bezit hebben.

De Belastingdienst kwam de laatste maanden in opspraak omdat zij honderden ouders onterecht als fraudeur had aangemerkt. Die moesten grote bedragen aan reeds ontvangen toeslagen terugbetalen. Sommigen van hen zijn daardoor in financiële problemen geraakt. Ook kregen ouders vanaf 2013 geen tweede kans om alsnog de juiste informatie aan te leveren, zoals wettelijk verplicht is. Ouders behoren een aanmaning of herinnering te krijgen voordat een toeslag wordt stopgezet of opgeschort.

‘Standaard werkwijze’

Staatssecretaris Snel liet de Tweede Kamer en de Nationale Ombudsman eerder weten dat de Belastingdienst zich vanaf 2016 wel weer aan deze wettelijke regels zou hebben gehouden. Trouw en RTL Nieuws trekken dat zaterdag in twijfel. Een woordvoerder van het ministerie van Financiën zegt dat de twee media echter zaken door elkaar halen en benadrukt dat de Kamer niet verkeerd is geïnformeerd. Hij stelt dat het sinds 2016 „de standaard werkwijze” is om in het geval van fraudezaken aanmaningen te sturen. Hij zegt dat er inderdaad ook is gesproken om in alle andere gevallen, dus ook als er geen sprake is van fraude, aanmaningen te gaan versturen. Maar dat vereist volgens hem „geautomatiseerde aanpassingen” en zal mede daardoor pas vanaf maart komend jaar gaan gebeuren.

Uit de managementverslagen van de afdeling Directe Toeslagen blijkt volgens Trouw en RTL Nieuws echter dat in ieder geval tot juli van dit jaar nog altijd onrechtmatige controleacties plaatsvonden „voordat de burger in de gelegenheid was gesteld om te reageren”. Pas in september zou zijn besloten een begin te maken met de invoering van de veranderingen.

Snel wacht zwaar spoeddebat

Kamerleden reageerden tegenover RTL Nieuws getergd op de nieuwe onthullingen. Pieter Omtzigt (CDA) noemt het „verontrustend” indien het klopt dat er niet de waarheid is verteld. Renske Leijten van de SP zei: „Steeds opnieuw komen er nieuwe feiten boven tafel, waarbij de vraag is of de staatssecretaris zelf wist hoe het zit.” Wat Henk Nijboer van PvdA betreft is „de maat overvol”.

Snel wacht woensdag opnieuw een zwaar spoeddebat over de nasleep van de toeslagenaffaire en zijn afhandeling ervan. Een eerste groep van driehonderd gedupeerden heeft inmiddels te horen gekregen dat zij nog voor Kerst zal worden gecompenseerd. Duizenden, mogelijk zelfs tienduizenden ouders wachten echter nog altijd op duidelijkheid in hun zaak.

De woordvoerder van het ministerie van Financiën benadrukt in zijn reactie dat de Kamer over het onderzoek naar die „circa negenduizend ouders” na het kerstreces zal worden geïnformeerd. Uitgangspunt daarbij is volgens hem dat ouders die op eenzelfde manier zijn gedupeerd als de eerste groep van driehonderd ouders „een gelijke tegemoetkoming” zullen ontvangen.