WTO

Brussel wil bij handelsconflicten zelf sneller sancties opleggen

De EU wil voortaan meer een eigen koers gaan varen bij handelsconflicten, nu de arbitrage via de Wereldhandelsorganisatie grotendeels stil is komen te liggen.

EU-commissaris Phil Hogan.
EU-commissaris Phil Hogan. Foto Stephanie Lecocq/EPA

De Europese Unie wil landen waarmee ze een handelsconflict heeft eerder sancties gaan opleggen. Dat heeft Eurocommissaris Phil Hogan (Handel) donderdag aangekondigd, in een eerste reactie vanuit Brussel op de Amerikaanse aanval op wereldhandelsorganisatie WTO. De Verenigde Staten hebben het vermogen van de WTO om handelsgeschillen te beslechten grotendeels tenietgedaan. Hogan vreest dat Europese landen daarvan de dupe worden.

Door toedoen van de Amerikanen is de hoogste instantie van de WTO, het Beroepsorgaan, sinds deze week buiten bedrijf. Het Beroepsorgaan doet uitspraak in handelsconflicten. Deze vonnissen leiden daadwerkelijk tot actie: de winnaars van procedures mogen sancties opleggen aan de verliezers. Washington blokkeert benoemingen van nieuwe juristen bij het Beroepsorgaan, waardoor het nu geen uitspraken meer kan doen.

Brussel vreest dat niet-Europese landen die handelsconflicten uitvechten met de EU een voor hen negatieve uitspraak kunnen tegenhouden door de geschillen voor te laten komen bij het stilgevallen Beroepsorgaan. Dat kan uitpakken in het voordeel van de niet-Europese landen. De EU mag namelijk volgens de eigen regels pas sancties opleggen als de WTO-procedure helemaal is doorlopen – wat voorlopig dus onmogelijk is.

Hogan wil ervoor zorgen dat de EU voortaan ook maatregelen kan nemen zonder dat een einduitspraak van de WTO op tafel ligt. Daarvoor moeten de Europese regels worden aangepast. Het Europees Parlement en de lidstaten gaan zich nog over de aanpassingen buigen.

De Amerikanen ergeren zich aan het Beroepsorgaan van de WTO omdat het een te grote machtspositie voor zichzelf zou opeisen. Volgens de VS gedraagt het orgaan zich als een soort gerechtshof, dat zich niet alleen bezighoudt met de conflicten waarin het moet oordelen, maar ook eigen regels creëert. Ook zou het Beroepsorgaan de VS benadelen en China bevoordelen. Onder George W. Bush en Barack Obama waren de VS al kritisch; onder Donald Trump is die houding verder verhard.