Recensie

Recensie Muziek

Alles over Nederpop en de Top 2000

Popmuziek Het boek over twintig jaar Top 2000 weegt 2,9 kilo, dat over de belangrijkste Nederpopnummers is nog twee kilo zwaarder. Vooral het laatste is een monument voor muziekliefde.

Tee-Set, met linksonder Peter Tetteroo.
Tee-Set, met linksonder Peter Tetteroo. Foto Vincent Mentzel

Van de wereldhit ‘This Is What It Feels Like’ van dj Armin van Buuren uit 2013 werden slechts 2.471 fysieke exemplaren verkocht. Het succes van Van Buurens megaknaller school in de digitale omzet: 841.040 downloads en 98.155.073 streams, goed voor een wereldwijde top 5-hit.

Met grote precisie tekent auteur Peter Voskuil in zijn 4,4 kilo wegende Eregalerij der Nederpop de details op van gezichtsbepalende nummers en albums uit zestig jaar Nederlandse pophistorie. Van Johnny Jordaans meezinger ‘Bij Ons in de Jordaan’ (1955) tot het album Lobi Da Basi (2014) van Typhoon legt Voskuil de ontstaansgeschiedenis en het succestraject na de release bloot. In de meer dan tweehonderd interviews die hij bij het uitpluizen van ‘100 en enige studio-opnamen’ afnam, ging Voskuil minutieus te werk. Van George Bakers ‘Little Green Bag’ reconstrueert hij hoe het nummer ontstond uit het basloopje dat bassist Jan Visser altijd speelde om zijn vingers op te warmen. Achter de tekst zat geen diepere gedachte: ‘Het gaat gewoon over een kleine groene tas.’

Voskuil vond het belangrijk om de hoofdrolspelers van toen zoveel mogelijk zelf op te zoeken, schrijft hij in zijn inleiding. Bij muzikanten als Rick van der Linden (Ekseption), Peter Tetteroo (Tee-Set) en Herman Brood was dat niet meer mogelijk. Hun bijdrage aan de Nederpophistorie wordt zonder valse eerbied opgetekend. Zo wordt Tee-Set neergezet als ‘de eerste echte nichtenband van het land. Drie van hen vallen op mannen, wat volgens betrokkenen zo af en toe tot extra oplopende spanningen leidt.’ Over de miljoenenhit ‘Ma Belle Amie’ zei Peter Tetteroo indertijd: ‘Het is een apart nummer. Er valt absoluut niet op te dansen.’

Na zijn standaardwerk Dutch Mountains (2017, de geschiedenis van de Nederlands platenindustrie in zevenhonderd pagina’s, vertelt Voskuil nu het verhaal van de artiesten. In korte hoofdstukken schetst hij per decennium de ontwikkelingen en de historische context. Zo was 1970 niet alleen het jaar van hippies en Kralingen, maar waren Corry en de Rekels met ‘Huilen Is Voor Jou Te Laat’ niet weg te branden uit de Top 40. De betrekkelijk obscure Groningse zanger Ede Staal geeft hij evengoed aandacht als Shocking Blue’s ‘Venus’ dat wereldwijd zes miljoen exemplaren verkocht. Spinvis, Blaudzun en Gers Pardoel, ze staan allemaal in dit boek.

Onthutsend

Het nadrukkelijk als koffietafelboek aangeprezen 20 Jaar Top 2000 weegt ‘slechts’ 2,9 kilo, inclusief vinylplaat op 10 inch-formaat met enkele van de minder gangbare nummers uit de succesvolle eindejaarslijst van Radio 2. Het boek draait grotendeels om de verhalen die werden opgetekend door de makers van het televisieprogramma Top 2000 A Gogo. In korte filmpjes zochten Leo Blokhuis, Dirk Jan Roeleven en Arjan Vlakveld de artiesten op in hun eigen omgeving. Dat leverde soms hilarische, dan weer onthutsende ontmoetingen op.

In sommige gevallen werden de muzikanten alleen in Nederland beroemd, zoals de Amerikaanse gebroeders Seymour die met hun Mark & Clark Band in 1977 scoorden met hun melodramatische epos ‘Worn Down Piano’. Leo Blokhuis reconstrueert de zoektocht die leidde naar de villa in Florida waar de vriendelijke broers hun digitale piano’s in de woonkamer opstelden voor een sappige vertolking van hun hit. Minstens zo liederlijk is de ontmoeting die Dirk Jan Roeleven had met songschrijver Jim Peterik van Survivor, een koddige man met paars haar die pronkt met zijn gitarencollectie en die gretig zijn hit ‘Eye of the Tiger’ vertolkt. De filmpjes staan op YouTube en de bijbehorende verhalen zijn leuk, maar kunnen niet tippen aan het beeldmateriaal.

20 Jaar Top 2000 is meer dan een verzameling anekdotes door de bijdragen van redacteur Norbert Pek, die de geschiedenis schetst van de succesvolle, in 2017 door meer dan elf miljoen mensen beluisterde Top 2000. Voor het overige biedt het boek statistieken, ‘petites histoires’ met weetjes over de artiesten en lijstjes zoals de opsomming van de talen die in de Top 2000 gezongen worden (Engels: 1.742 keer, Wolof: 1). Als monument voor ‘de euforie, verbazing en onvoorwaardelijke muziekliefde’ is 20 Jaar Top 2000 meer naar binnen gericht dan de Eregalerij, die na lezing als tijdloos naslagwerk in de kast kan worden geschoven. Samen bieden deze twee papieren stoeptegels een schat aan enthousiasmerende en verhelderende achtergrondinformatie over popmuziek als entertainment of levensvervulling.