Heeft een auto met matte lak meer of minder luchtweerstand?

Foto Getty Images

Ze zijn zeldzaam, maar af en toe zie je een auto rondrijden met matte lak. Wat doet die lak met de luchtweerstand van je auto? Verhoogd het iets ruwere oppervlak de luchtweerstand en daarmee je brandstofverbruik?

„Naar mijn idee maakt het voor de luchtweerstand niet uit of je matte of glanzende lak hebt”, zegt Joris Melkert van de TU Delft. „Dat werd bevestigd door een aerodynamica-collega en een Engelse Formule-1-aerodynamica-expert die ik sprak.”

De ruwheid van matte lak voor personenauto’s is bovendien minimaal. „Het heeft geen meetbaar effect op de luchtweerstand en het brandstofverbruik”, beaamt hoogleraar Stefan Hickel van de TU Delft.

In 2009 toonden de presentatoren van het Amerikaanse populairwetenschappelijke tv-programma MythBusters iets vergelijkbaars aan. Zij testten het verschil in brandstofgebruik tussen een vieze en een schone auto. Destijds ging het verhaal rond dat je met een vieze auto met een ruwer oppervlak juist minder luchtweerstand hebt dan met een schone.

Dat klinkt contraïntuitief, maar in sommige gevallen zorgt wat structuur in een oppervlak voor minder luchtweerstand. Zoals bij golfballetjes. Daar zitten putjes in waardoor de bal beter door de lucht vliegt dan een glad balletje.

Dat heeft te maken met de manier waarop de lucht langs de bal stroomt. De luchtlagen bewegen bij het oppervlak netjes parallel aan elkaar. Door de bolle balvorm is het voor die luchtstromen lastig om het oppervlak goed te volgen. Daardoor laat de luchtstroom sneller los van het oppervlak en ontstaat er een groter zog van ‘dode lucht’ achter het balletje, zegt Hickel. „Dat verhoogt de drukweerstand.” Als je putjes maakt in een golfballetje dan ontstaan er meer rommelige, turbulente stromen aan het oppervlak. Daardoor kan de lucht de vorm van het balletje beter volgen en ontstaat er een minder groot zog en minder weerstand.

„Een golfbal is door zijn vorm eigenlijk niet geschikt om te vliegen. Ze zijn gemaakt om te rollen. Dat kun je een beetje compenseren door er putjes in te maken”, zegt Melkert.

Een auto is wel gemaakt om zo min mogelijk luchtweerstand te ondervinden. En voor voertuigen of objecten met gestroomlijnde vormen geldt dat je meer weerstand krijgt als het oppervlak ruwer wordt, zegt Melkert. „Zweefvliegtuigen, die het summum zijn van minimale luchtweerstand, worden daarom voor de start gepoetst tot ze glimmen.”

De MythBusters kwamen tot dezelfde conclusie. Niet de vieze, maar juist de schone auto bleek minder brandstof te verbruiken. De presentatoren gingen nog een stapje verder om de golfballentheorie te testen. Ze maakten een auto die bedekt was met putjes, op dezelfde schaal als een golfbal. Hiervoor bekleedden ze een auto met een laag klei en testten ze de klei-auto met en zonder putjes. Het bleek dat de auto met putjes bijna tien procent meer afstand aflegde met dezelfde hoeveelheid brandstof.

Hoe overtuigend is dit resultaat? „Met de kleilaag verstoor je de oorspronkelijke aerodynamica waardoor je niet goed weet hoe je oorspronkelijke ontwerp afwijkt van de aangepaste auto. Als je de klei er niet netjes op gedaan hebt kun je de hele boel verpesten”, zegt Melkert. „Het verschil van tien procent valt wat mij betreft binnen de ruis. Als het écht significant zou zijn, dan hadden fabrikanten er vast iets mee gedaan.”

Zowel matte lak als honderden nauwkeurig aangebrachte putjes hebben dus geen merkbaar effect op de luchtweerstand van je auto.