India neemt omstreden wet aan die moslims uitsluit

De nieuwe wet op staatsburgerschap in India geldt niet voor moslim-immigranten.

Een uitgebrande auto na protesten in Guwahati donderdag tegen de wetswijziging die moslims uitsluit. Foto: Anupam Nath/AP
Een uitgebrande auto na protesten in Guwahati donderdag tegen de wetswijziging die moslims uitsluit. Foto: Anupam Nath/AP

In wat critici omschrijven als een aanval op het seculiere karakter van India, heeft het Hogerhuis woensdagavond een wetswijziging aangenomen die immigranten uit Bangladesh, Afghanistan en Pakistan versneld aanspraak geeft op het staatsburgerschap op basis van hun religie. Alleen moslims komen niet in aanmerking.

„Dit is een zwarte dag in India’s constitutionele geschiedenis”, reageerde Sonia Gandhi, leider van ’s lands grootste oppositiepartij, kort nadat een krappe meerderheid in het Hogerhuis met de wijziging instemde. Ook moslimparlementariërs uitten luid protest tegen de wet die volgens hen India’s moslimminderheid reduceert tot tweederangsburgers.

De wijziging maakt het makkelijker voor hindoes, boeddhisten, sikhs, christenen, jains en parsi’s die zich voor 2015 illegaal in India vestigden om alsnog staatsburger te worden.

Breken met de idealen

Door geloof als toets te gebruiken, breekt de hindoe-nationalistische regering van premier Narendra Modi met het India van grondleggers Mahatma Gandhi en Jawaharlal Nehru. Zag Pakistan zich na de afscheiding van India in 1947 als het islamitische thuisland voor moslims, het India van Gandhi en Nehru moest het thuis van alle religies zijn.

Onderscheid op basis van geloof werd door de Grondwet uitgesloten.

Tijdens een verhit debat eerder deze week ontkende minister van Binnenlandse Zaken Amit Shah, de architect achter de nieuwe wet, dat deze discrimineert en benadrukte hij dat niets verandert voor de moslims in het land. De wijziging is nodig om minderheden te beschermen die vanwege hun geloof worden vervolgd, aldus Shah.

Dat er ook islamitische minderheden als de Ahmadiyya en Rohingya zijn die in hun thuisland worden vervolgd, werd door de minister terzijde geschoven.

Illegale migranten opsporen

De wetswijziging is onlosmakelijk verbonden met het nieuwe bevolkingsregister in de noordoostelijke deelstaat Assam. In een poging illegale migranten uit vooral aangrenzend Bangladesh op te sporen, moesten inwoners met documenten zien te bewijzen dat zij al generaties lang in India wonen. Bijna twee miljoen mensen lukte dat niet.

Waaronder ook veel hindoes. Dankzij de nieuwe wet lijkt de dreiging van detentie of zelfs deportatie voor hen geweken. Dat geldt niet voor de moslims die de lijst niet haalden. De aankondiging van minister Shah dat het register zal worden uitgebreid naar de rest van het land, wordt door critici dan ook omschreven als een poging moslims te verdrijven.

Zo twitterde Pratab Bhanu Mehta, een bekende commentator, woensdagavond dat India met deze nieuwe burgerschapswet „een forse stap heeft gezet van een constitutionele democratie naar een ongrondwettelijke etnocratie”.

Deze reportage over het nieuwe bevolkingsregister in Assam

In de dagen voorafgaand aan de stemming braken in Assam en de aangrenzende deelstaat Tripura hevige protesten uit. Woedende demonstranten, schreeuwend dat de wet de poorten wijd openzet voor illegale migranten, blokkeerden snelwegen en spoorlijnen. De politie schoot daarop met rubberen kogels en er vielen donderdag twee doden.

Vooral in Assam, dat een lange geschiedenis heeft van anti-migrantenprotesten, is het verzet fel. In de hoofdstad Guwahati geldt sinds woensdag een avondklok en is het internet geblokkeerd. Ondanks die maatregelen, evenals de inzet van extra troepenmachten, lijken de protesten zich alleen maar verder te verspreiden.

Verwacht wordt dat de wetswijziging zal worden aangevochten bij het Hooggerechtshof.