Nieuw land in zicht: het eiland Bougainville

Intussen in Papoea-Nieuw-Guinea Het eiland Bougainville in de Grote Oceaan wil een land worden. Je kunt ernaartoe, maar dan ben je 35 uur onderweg.

Campagne voor een referendum over onafhankelijkheid op het eiland Bougainville (nu nog onderdeel van Papoea-Nieuw-Guinea) Foto AP

De wereld is straks weer een land rijker, als het aan de bevolking van Bougainville ligt tenminste. Het eilandje hoort nu nog bij Papoea-Nieuw-Guinea, maar woensdag werd bekend dat een grote meerderheid vóór onafhankelijkheid is. Om precies te zijn: 176.928 van de 181.067 Bougainvilleanen die hun stem uitbrachten in een referendum, willen als eigen land verder. Een overweldigende 97,7 procent.

Papoe-Nieuw-Guinea beloofde het referendum al in 2001

Waar u Bougainville van zou kunnen kennen? Van conflicten rond de mijnbouw op het eiland. In de jaren zeventig van de vorige eeuw was kopermijn Panguna de grootste mijn ter wereld en de inwoners raakten slaags over de opbrengsten en de milieuschade die de mijn veroorzaakte. Het conflict duurde tien jaar en kostte aan duizenden mensen het leven. Een referendum over onafhankelijkheid was onderdeel van het plan voor het vredesproces. Dat plan pakte goed uit, al liet het referendum nogal op zich wachten; moederland Papoea-Nieuw-Guinea deed de belofte daarvoor in 2001. De mijn was al in 1989 dichtgegaan.

Onafhankelijkheid zou extra bijzonder zijn omdat het eiland vóór Papoea-Nieuw-Guinea vele andere overheersers kende. Het is ooit Brits, Duits, Japans en Australisch grondgebied geweest en ook de Solomon-eilanden, dat zijn de buren, hebben korte tijd de zeggenschap gehad. In 1975 probeerden de inwoners om zelf de onafhankelijkheid uit te roepen, maar dat hield Papoea-Nieuw-Guinea tegen.

Ook nu is de boel niet zomaar geregeld: het referendum was niet bindend en het parlement van Papoea-Nieuw-Guinea moet nog instemmen met afscheiding.

Als het Bougainville zou lukken onafhankelijk te worden van Papoea-Nieuw-Guinea zijn er 197 landen in de wereld. Althans, volgens de VN-definitie die ervan uitgaat dat een land onafhankelijk is als een meerderheid van de VN-leden dat erkent.

Alfabet van twaalf letters

Bougainville is ongeveer twintig keer zo groot als Texel en bewoners spreken er hun eigen taal: Rotokas. Het alfabet heeft twaalf letters. En ja, het is – net als de plant met de mooie bloemen – vernoemd naar de Franse ontdekkingsreiziger en zeevaarder Louis Antoine de Bougainville. Hij kwam er in 1768 aan wal.

Nu erheen voor vakantie kan ook, al is het niet om de hoek. De snelste optie vanaf luchthaven Schiphol is 35 uur reizen. Vier keer overstappen.