Hogere straffen voor betaalappfraude en phishing

Minister Grapperhaus heeft een wetsvoorstel ter consultatie voorgelegd om, conform EU-regels, digitale geldfraude harder te straffen.
Minister Ferdinand Grapperhaus (Justitie en Veiligheid, CDA).
Minister Ferdinand Grapperhaus (Justitie en Veiligheid, CDA). Foto Bart Maat/ANP

Op fraude met niet-contante betaalmethoden komen hogere straffen te staan. Dat staat in het wetsvoorstel dat minister Ferdinand Grapperhaus (Justitie en Veiligheid, CDA) woensdag ter consultatie heeft voorgelegd. Het betreft de Nederlandse uitvoering van een EU-richtlijn die de strafbaarstelling van alle soorten betaalfraude met niet-contant geld gelijk moet trekken. Nederland heeft tot juni 2021 om de regels in te voeren.

De straffen gaan in sommige gevallen flink omhoog. De straf voor diefstal van betaalgegevens zoals phishing, gaat van twee naar drie jaar. Op het vervalsen van betaalgegevens of betaalapps komt zes jaar te staan. Creditcardfraude - nu bestraft met maximaal één jaar cel - valt hier ook onder.

EU-samenwerking

De nieuwe regels moeten de samenwerking tussen EU-lidstaten makkelijker maken bij het opsporen en bestraffen van grensoverschrijdende betaalfraude met nieuwe technologieën. Hiertoe moet ook een centraal contactpunt worden ingesteld waar de politie en het Openbaar Ministerie van alle lidstaten op alle dagen, 24 uur per dag, bereikbaar moeten zijn. In Nederland moet het Landelijk Internationaal Rechtshulp Centrum deze functie gaan vervullen.

Het verschil met eerdere wetgeving hierover is dat de fraude met niet-contant geld nu apart strafbaar wordt. Eerder kon het vervalsen van een betaalapplicatie of diefstal van bitcoins al wel vervolgd worden onder de wet Computercriminaliteit of als oplichting. De nieuwe regelgeving vervangt een Europees kaderbesluit uit 2001 en heeft meer aandacht voor de technologische ontwikkelingen dan de voorganger.

Begin dit jaar werd duidelijk dat er in Nederland steeds meer geld wordt buitgemaakt met fraude via sms- en WhatsApp-berichten. Ook phishing, het stelen van inloggegevens, veelal om rekeningen te plunderen, neemt sterk toe. Vorige week raakte een Nederlander nog een miljoen euro kwijt door een phishing-sms. Deze nieuwe technieken komen in de plaats van andere oplichtingsmethoden die eerder veel schade aanrichtten, zoals het skimmen van pinpassen en oplichting met automatische incasso’s en overschrijvingsformulieren. De hoeveelheid geld die daarmee wordt buitgemaakt daalde de afgelopen jaren juist.