TreurTeeVee, het absurdistische kroonjuweel van de Nederlandse tv

Zap Absurdisme komt regelmatig langs op de tv. Na de grap wordt de kijker met zachte hand terug naar de gewone wereld geleid. Behalve bij TreurTeeVee.
TreurTeeVee onderzoekt de liefde.
TreurTeeVee onderzoekt de liefde. Beeld VPRO.

Toen ex-voetbaldeskundige Johan Derksen in de rust beweerde dat Ajax nog best kon winnen van Valencia, begon het me te dagen: dinsdag was een avond voor TreurTeeVee. Ik hield het vol tot tegen elven Dusan Tadic een vraag kreeg over Ajax’ kansen in de Europa League. „But we want to play Champions League.” Hier sprak een man die geconfronteerd werd met een absurde situatie, waarin je alleen nog kunt sputteren over hoe de wereld eigenlijk in elkaar zou moeten zitten. Ik haastte me naar NPO Start om me te troosten met vier afleveringen TreurTeeVee (VPRO).

Absurdisme komt regelmatig langs op de tv, maar meestal als aardigheidje tussendoor: een idiote grap in Klikbeet, een gebbetje in Draadstaal, wat gestileerde onthechting in Toren C, een strapats van Stefano Keizers in Experimensen, een strapats van Stefano Keizers in Pauw, een strapats van Stefano Keizers in Van de week.

Zelden duurt de grap langer dan de sketch, de kijker wordt met zachte hand terug naar de gewone wereld geleid. Behalve bij TreurTeeVee, het absurdistische kroonjuweel van de Nederlandse televisie. Soms lijkt het op gewone satire. Bijvoorbeeld wanneer de net wat te glorieus glimmende showmaster Frederik Kaak zijn publiek trakteert op een nieuwe datingshow, met een jonge vrouw als kandidaat. Daar blijkt de opdracht eenvoudig: ze moet met Kaak naar bed, op het podium. Na afloop doet ze haar beklag, maar daar is een stem vol enthousiasme overheen gemonteerd. (Nu maar hopen dat dit stukje niet gelezen wordt door een productiebedrijf dat een lekker voorjaarsitem zoekt.)

Fijne scène, maar het knappe van de makers van TreurTeeVee (Ellen Parren, Jan-Paul Buijs en Peter van Rooijen) is dat ze zich daar niet tevreden mee stellen. De aflevering ging over de liefde, met in het hart die van een stel in scheiding. De verlaten partij wendde zich tot een liefdesletselschadeadvocaat, een gastrol van Jacob Derwig. Er volgde een rechtszaak. Niet over alimentatie of inboedel, maar over de liefde van Lars en Kalle zelf. Want, zo luidde het betoog, de liefde van Lars was bewezen. Luister maar naar deze bandopnamen. De rechter was overtuigd. Lars moest terug naar Kalle.

Kijkend naar de rechtszaak voel je niet alleen het vreemde van de situatie, maar vooral het absurdisme van de scheiding. Hoe is het mogelijk dat iemand die eerst zo van je houdt, ineens beweert niets meer voor je te voelen? Dat ís toch volslagen absurd? Zo draait TreurTeeVee niet alleen om de lol die wordt getrapt, maar ook om het blootleggen van de ongerijmdheden van het bestaan. Dat briljante voetballers op een avond ineens hun eerste zestien schoten in een wedstrijd allemaal naast of over schieten – ik noem maar wat.

Lees ook De geestige dystopie van TreurTeeVee

De derde aflevering was een schitterend verhaal over de vooruitgang, dat raakte aan het absurdisme van kwakzalverij, maar ook aan dat van politieke correctheid. De laatste, aanstaande vrijdag op tv, is een meesterwerk. Het gaat over het niets en waarom wij daar altijd zo bang voor zijn. De dood is een bloemenverkoper met polaroidcamera, een man koopt twintig kilo gehakt om zijn penis in te steken, een vagina praat, er verschijnt een varkenskop met een verjaardagshoedje, een goochelaar zonder konijn, een reïncarnerende vlieg.

Dat alles bouwt op (als u het niet voor u ziet, moet u zelf even kijken) tot het moment waarop de jarige slagersvrouw die even eerder in een plakje worst is gestikt vraagt of zij een kijkje mag nemen in datgene waar iedereen zo bang voor is: het niets. Het mag. Ze verdwijnt even in het niets, keert terug en legt uit dat het geen pijn deed en niet eng was. „Het was niets.” Ik denk dat het de Europa League was.

Reageren

Reageren op dit artikel kan alleen met een abonnement. Heeft u al een abonnement, log dan hieronder in.