Drie grote steden willen een suikertaks op frisdrank

Overgewicht Het groeiende aanbod van ongezonde voeding wint het van preventiebeleid, schrijven wethouders van drie grote steden in een opinieartikel in NRC.

Foto Koen Suyk/ANP

De grote steden Amsterdam, Rotterdam en Utrecht willen dat staatssecretaris Blokhuis (Volksgezondheid, CU) een suikertaks op frisdrank invoert. De wethouders verwachten dat als suikerrijke frisdrank duurder wordt, minder kinderen overgewicht krijgen.

„We zien steeds vaker overgewicht, al onder heel jonge kinderen”, schrijven ze in een opiniestuk in NRC. „Het is tijd dat de overheid zijn verantwoordelijkheid neemt.”

„Wij voelen ons David tegenover Goliath”, zegt de Rotterdamse wethouder Sven de Langen (CDA) in een telefonische toelichting. „We steken heel veel geld in programma’s voor gezondere inwoners, maar marketing van multinationals en het groeiende aanbod van ongezonde voeding winnen het van preventiebeleid.” In Rotterdam hebben kinderen twee keer zo vaak overgewicht als gemiddeld in Nederland en vaker dan in andere grote steden.

Maar ook Amsterdam, waar de gemeentelijke aanpak van overgewicht jaren voor een daling zorgde, zijn de grenzen in zicht. „Alles wat we konden doen – leefstijlondersteuning, kookles, gezonde kantines – hebben we al gedaan. Nu stagneert het”, zegt wethouder Simone Kukenheim (D66). Amsterdam en Rotterdam steken jaarlijks respectievelijk 4,6 miljoen en 4,4 miljoen euro in de aanpak van overgewicht.

Gezonde opties

In Amsterdamse wijken zoals Osdorp en de Bijlmer heeft een op de vier kinderen overgewicht, volgens Kukenheim. „Voor kwetsbare gezinnen, mensen met weinig geld, moet je gezondere opties aantrekkelijker maken. De invoering van een suikertaks is een bewezen effectieve maatregel.” In het Verenigd Koninkrijk daalde hoeveelheid suiker in dranken al meteen na de aankondiging van de prijsverhoging.

Lees het hele opinieartikel van de drie steden: Tijd voor een suikertaks op frisdrank

De steden kampen met dezelfde problemen: op steeds meer plekken is goedkoop, ongezond eten te koop en er is een gezondheidskloof tussen arme en rijke buurten. Een gezond gewicht is niet alleen een verantwoordelijkheid van burgers, vinden de wethouders. „Gezonde kinderen zijn een publiek belang”, zegt Kukenheim. De Langen wijst erop dat 8 procent van de zorgkosten ‘leefstijlgerelateerd’ zijn.

Slankere bevolking

Het opiniestuk van de wethouders komt voorafgaand aan het overleg dat de Tweede Kamer donderdag met Blokhuis voert over het Preventieakkoord. Vorig jaar al berekende gezondheidsinstituut RIVM dat Blokhuis zijn doelen voor een slankere bevolking niet gaat halen met de afspraken die er nu liggen – een suikertaks zit niet in het akkoord.

De Wereldgezondheidsorganisatie (WHO), wetenschappers en voedselorganisatie Foodwatch pleiten al langer voor een suikertaks om obesitas aan te pakken. Hiervoor was in de Tweede Kamer tot nu toe geen meerderheid te vinden, een suikertaks wordt veelal betuttelend gevonden. Van Langen vindt ‘vrije keuze’ een „lachwekkend” argument. „Alsof ongezonde voeding een rationele keuze is.” Kukenheim zegt: „De industrie mag eindeloos reclame maken, waarom zou overheid niet mogen bijsturen? Dat gebeurt nu ook al met btw.”

De stad Den Haag doet niet mee aan de oproep. „Uiteraard bevorderen wij graag de gezondheid van mensen, maar wij doen dat liever door preventie en voorlichting en bij voorkeur niet door belastingen te verhogen,” zegt de woordvoerder van het college van B en W.

Suikertaks pagina 18-19