Poetin en Zelensky eens over wapenstilstand Oost-Oekraïne

Topoverleg Parijs Bij hun eerste ontmoeting hebben de presidenten van Rusland en Oekraïne een „volledige” wapenstilstand afgesproken voor het einde van dit jaar.

De Oekraïense president Volodymyr Zelensky, de Duitse bondskanselier Angela Merkel, de Franse president Emmanuel Macron en de Russische president Vladimir Poetin maandagavond laat tijdens een persconferentie na hun topontmoeting in Parijs.
De Oekraïense president Volodymyr Zelensky, de Duitse bondskanselier Angela Merkel, de Franse president Emmanuel Macron en de Russische president Vladimir Poetin maandagavond laat tijdens een persconferentie na hun topontmoeting in Parijs. Foto Charles Platiau / Reuters

De Russische president Vladimir Poetin en zijn Oekraïense ambtgenoot Volodymyr Zelensky zijn het bij hun eerste ontmoeting eens geworden over een volledig staakt-het-vuren in het oosten van Oekraïne voor het einde van dit jaar. Dat hebben de twee leiders maandagavond verklaard na afloop van het overleg, meldt Reuters.

Tijdens een gezamenlijke topontmoeting in Parijs met de Franse president Emmanuel Macron en de Duitse bondskanselier Angela Merkel hebben Poetin en Zelensky afgesproken de bestaande wapenstilstand in Oost-Oekraïne strenger te gaan handhaven. Ook is er overeenstemming bereikt over een omvangrijke gevangenenruil.

Lees ook: Parijs-overleg met Poetin is een vuurproef voor Zelensky

„Beide zijden beloven zich te houden aan een volledige en omvangrijke implementatie van het staakt-het-vuren, bestendigd door de naleving van alle noodzakelijke ondersteunende maatregelen, voor het einde van het jaar 2019”, aldus een gezamenlijke verklaring na afloop van de negen uur durende top, in het kader van een hervatting van het zogeheten Normandië-overleg.

Ondanks die overeenstemming blijven cruciale geschilpunten over het conflict in Oost-Oekraïne onopgelost, waaronder een tijdsbestek voor lokale verkiezingen in de Donbas, de status van het gebied, en de controle over de grenzen met Rusland. Moskou houdt nog altijd vol dat het niet direct militair betrokken is bij de strijd.

Niettemin toonden de vier leiders zich tevreden over de ontmoeting, de eerste tussen de in april gekozen Zelensky en Poetin. Het overleg is bedoeld om een grotendeels vastgelopen vredesakkoord uit 2015 nieuw leven in te blazen en zo een einde te maken aan de oorlog, die sinds 2014 ongeveer 14.000 levens heeft gekost. De partijen hebben afgesproken over vier maanden opnieuw bijeen te komen.

Geen alternatief

Volgens Poetin zijn de gesprekspartners het erover eens dat er geen alternatief is voor dat vredesakkoord, bereikt in de Wit-Russische hoofdstad Minsk. Hij benadrukte dat Oekraïne, in overeenstemming met dat akkoord, op korte termijn een wet moet verlengen om een hoge mate van autonomie te verlenen aan gebieden die in handen zijn van de rebellen, meldt AP.

Zelensky erkende dat eerdere wapenstilstanden zijn gebroken, maar voegde toe dat „we deze keer hebben afgesproken om het serieus te nemen. Ik ben ervan overtuigd dat als alle partijen het graag willen, we in staat zullen zijn om het te implementeren.”

De lichaamstaal van de twee leiders was veelzeggend. Ze schudden elkaar niet de hand, en vermeden oogcontact. Bij de persconferentie zaten Macron en Merkel tussen hen in.

Oekraïne en Rusland hebben enkele malen eerder gevangenen geruild, maar het nieuwe akkoord gaat verder, met een voornemen om ‘alle voor alle’ gevangenen uit te wisselen. Zelensky legde de nadruk op die afspraak. „Ik zou het heel fijn vinden als onze mensen op tijd thuis kunnen zijn om de feestdagen door te brengen met hun families”, zei hij na afloop van het overleg.

Zelensky heeft weinig bewegingsruimte, want zijn achterban wil niet weten van concessies aan Poetin, die wordt beschouwd als agressor. In oktober stemde Zelensky tot woede van veel Oekraïners in met een stappenplan voor de Donbas. In ruil voor meer zelfbestuur voor de regio na verkiezingen, zou Kiev weer de controle over de landgrens met Rusland terugkrijgen.