Na fiat Democraten is weg vrij voor Noord-Amerikaans handelsverdrag

USMCA De laatste aanpassingen aan het nieuwe vrijhandelspact tussen de VS, Canada en Mexico zijn goedgekeurd. Steun van de Democraten is daarmee verzekerd.

Nancy Pelosi, de Democratische voorzitter van het Huis van Afgevaardigden (midden), noemde het nieuwe handelsverdrag „oneindig veel beter dan de oorspronkelijke versie”.
Nancy Pelosi, de Democratische voorzitter van het Huis van Afgevaardigden (midden), noemde het nieuwe handelsverdrag „oneindig veel beter dan de oorspronkelijke versie”. Foto Mark Wilson/AFP/Getty Images

De Verenigde Staten, Canada en Mexico zijn het eens geworden over aanpassingen van hun nieuwe vrijhandelsverdrag USMCA, waardoor het pact op cruciale steun kan rekenen van Democraten in het Amerikaanse Congres. Daarmee is na ruim een jaar oponthoud de weg vrij voor ratificatie van het handelsverdrag, als opvolger van het 25 jaar oude Noord-Amerikaanse vrijhandelsakkoord NAFTA.

Vertegenwoordigers van de VS, Canada en Mexico, onder wie de Amerikaanse handelsvertegenwoordiger Robert Lighthizer en de Canadese vicepremier Chrystia Freeland, hebben de nieuwste versie van het USMCA-akkoord dinsdag ondertekend in Mexico-Stad. USMCA, dat in oktober vorig jaar door de drie landen werd bereikt na langdurige onderhandelingen, regelt handel tussen de drie landen ter waarde van 1.200 miljard dollar (omgerekend 1.080 miljard euro) per jaar.

Lees ook dit vragenstuk over de opvolger van NAFTA: Ook Trump heeft belang bij ‘verschrikkelijk’ handelsakkoord

Het nieuwe, grootschalige handelspact is een belangrijke overwinning voor de Amerikaanse president Donald Trump. Het oude NAFTA-verdrag werd door hem veelvuldig gehekeld als een slecht akkoord voor de VS, omdat het volgens hem ten koste ging van Amerikaanse banen in het voordeel van Mexico. Trump, die herhaaldelijk heeft gedreigd uit het handelsakkoord met Canada en Mexico te stappen, omschreef het nieuwe verdrag dinsdag op Twitter als „het beste en belangrijkste handelsakkoord dat ooit is gesloten door de VS”.

Aanpassingen in ruil voor steun

De langverwachte doorbraak was het gevolg van een deal van de regering met de Democraten in het Huis van Afgevaardigden over hun bezwaren tegen het aanvankelijke USMCA-verdrag. Sinds de Democraten in november vorig jaar een meerderheid behaalden in het Huis, hebben ze aanpassingen geëist als voorwaarde voor hun instemming met het verdrag, met name op het gebied van arbeidsvoorwaarden.

De nieuwe versie van het verdrag bevat onder meer zwaardere sancties tegen Mexicaanse werkgevers die niet voldoen aan strengere arbeidsvoorwaarden. Ook is het mechanisme binnen USMCA om geschillen te beslechten versterkt en zijn milieubeschermingsmaatregelen aangescherpt. Daarnaast is een omstreden nieuwe beschermingsmaatregel van grote farmaceutische bedrijven geschrapt. Volgens Nancy Pelosi, de Democratische voorzitter van het Huis van Afgevaardigden, is de deal daarmee „oneindig veel beter” geworden dan de oorspronkelijke versie.

Conflict én eensgezindheid

Opmerkelijk genoeg viel de doorbraak vrijwel samen met de aankondiging door de Democraten van hun aanklachten tegen Trump bij de afzettingsprocedure in het Congres. Dat leverde een surrealistische dag op van dramatisch conflict enerzijds en verrassende eensgezindheid anderzijds. Volgens Pelosi zijn de twee ontwikkelingen niet met elkaar in tegenspraak. Door het akkoord met het Witte Huis kunnen ook de Democraten aanspraak maken op een succes, én kritiek pareren dat ze alleen oog hebben voor de afzettingsprocedure van Trump.

De nieuwe versie van het akkoord werd de afgelopen dagen bereikt na intensieve onderhandelingen met Mexico. Volgens de Mexicaanse president Andres Manuel Lopez Obrador is USMCA „een goed verdrag voor Mexico, evenals voor Canada en de Verenigde Staten”. Ook de Canadese regering van premier Justin Trudeau heeft zich tevreden getoond met het akkoord.

Voor de handelsagenda van Trump, die zich sinds zijn aantreden heeft opgesteld als een protectionist, is het USMCA-akkoord een belangrijk bewijs dat er met zijn regering met succes kan worden onderhandeld. Canada en Mexico zijn in omvang respectievelijk de tweede en derde handelspartners van de VS, na China. De slepende handelsoorlog van de regering-Trump met China blijft evenwel een bron van zorgen voor de wereldeconomie.

Het USMCA-akkoord moet nu in de drie landen worden geratificeerd. In de VS gebeurt dat mogelijk nog voor het einde van het jaar – mogelijk rond dezelfde tijd dat het Huis van Afgevaardigden stemt over afzetting van Trump. De Senaat, waar de Republikeinen in de meerderheid zijn, is ook voor ratificatie. Ook in de beide buurlanden, waarvoor vrijhandel met de VS van groot economisch belang is, worden geen obstakels verwacht voor ratificatie van het verdrag.