Recensie

Recensie Film

Melodrama en beeldpoëzie in film over strijd rechten doven

Drama ‘Wiren’ is een stijlvolle Surinaamse speelfilm gebaseerd op het fascinerende leven van de dove Wiren Meghoe.

Idi Lemmers als de oudere Wiren Meghoe in de speelfilm ‘Wiren’.
Idi Lemmers als de oudere Wiren Meghoe in de speelfilm ‘Wiren’.

Hoe maak je een film over iemand die een tiener is maar in de film een volwassen man wordt? Hoe projecteer je iemands dromen in de toekomst?

Zonder voorkennis kom je er pas bij de aftiteling achter dat de dove hoofdpersoon van de Surinaamse film Wiren echt bestaat, dat deze Wiren Meghoe inmiddels 19 jaar is, en dat hij dankzij het succes van de film in Suriname in staat is om in Nederland een opleiding voor voortgezet speciaal onderwijs te volgen die in eigen land niet bestaat. Dat verhaal achter de film is zo fascinerend dat je nu hoopt dat iemand er een documentaire over zal maken.

Ondertussen is Wiren om meer redenen een belangrijke film waarvan het goed is dat hij in Nederland wordt uitgebracht. Toen regisseur Ivan Tai-Apin hoorde dat de destijds 16-jarige Wiren geen regulier onderwijs kon volgen, besloot hij daar een film over te maken samen met Wiren en een cast en crew die deels uit doven bestaat.

De gevarieerde hoeveelheid stijlen van de film ligt dicht bij de diversiteit van Surinaamse culturen en films en mediaproducties die in het Caribisch gebied populair zijn: van Bollywood melodrama tot Latijns-Amerikaanse telenovela, van Amerikaanse thriller-tv tot de beeldpoëzie van de wereldcinema vol stil spel van hoofdrolspeler Idi Lemmers.

Het verhaal volgt de volwassen Wiren terug naar zijn jeugd toen doofheid als een schande werd gezien, dovenonderwijs niet bestond, gebarentaal niet werd geaccepteerd en de nonnen van de missie doven met koptelefoontjes en versterkertjes dwongen te leren spreken. De racistische en koloniale achtergronden hiervan verdoezelt de film niet. Pas in 1996 werd gebarentaal in Suriname ingevoerd. De echte Wiren was toen nog niet geboren. En daarmee maakt de film hem symbool voor een grotere strijd. Zeker als hij in het tweede deel als afgestudeerd psycholoog een rechtszaak tegen de staat aanspant om onderwijs voor mensen met een beperking af te dwingen.