Opinie

Registratie maakt sekswerken onveiliger

Maxim Februari

Idealisten bijten soms in hun eigen staart. Een paar weken geleden werd bij deze krant een commerciële bijlage gevoegd over medische preventie en een gezonde levensstijl. Ik las daarin dat mensen hun hele denken moeten omgooien. Ze willen niet sporten, maar dat moeten ze wel. Roken willen ze juist wel, maar moeten ze niet. Eten? Willen wel. Moeten niet. Drinken? Willen ja, moeten nee.

Om op dit vlak preventie mogelijk te maken, is het nodig dat mensen privacygevoelige informatie prijsgeven, las ik. Maar dat is toch slecht voor ze, zei ik. Dat kan wel zijn, jubelde de bijlage opeens onlogisch, ‘maar mensen willen dat best’. Ja, ammehoela, riep ik tegen de bijlage. Ze willen ook roken, drinken en hamburgers eten. Maar waren we juist niet bezig mensen voor hun eigen bestwil af te houden van dingen die slecht voor ze zijn?

Helaas, de bijlage gaf geen krimp. Die hield vast aan de heersende ideologie dat mensen gegevens moeten afstaan, ook als dat slecht voor ze is.

Dat brengt me bij sekswerk. Er ligt een voorstel op tafel voor een Wet regulering sekswerk met daarin een landelijke registratieplicht voor prostituees en andere seksprofessionals. Het is precies zo akelig als het klinkt, zo’n plicht om je privacygevoelige informatie in een register te zetten. In dit geval vinden de betrokkenen het niet eens best. Organisaties van sekswerkers zijn tegen het voorstel, hulpverleners adviseren ertegen, een eerdere versie van de wet sneuvelde in 2013, de Autoriteit Persoonsgegevens verbood de gemeente Den Haag al eens eerder te registreren, maar voilà, hier komt het plan opnieuw.

De opzet is draconisch. Wie werkt zonder registratie krijgt een boete van ruim 20.000 euro. Bovendien moet iedereen verplicht op vergunningsgesprek. Met een ambtenaar. Die dan checkt of je wel geschikt bent voor sekswerk. Nogal ongebruikelijk, zo’n ambtelijk gesprek, maar allemaal voor je eigen bestwil, want de ambtenaar kan kennelijk in één oogopslag zien of je slachtoffer bent van dwang of mensenhandel. Tegen die misstanden moet de wet de mensen behoeden.

Nu zijn misstanden zoals mensenhandel uiteraard van oudsher gewoon strafbaar; bovendien is er al een vergunningsstelsel en zijn sekswerkers als dienstverlener ingeschreven bij de Kamer van Koophandel. Maar het kan geen kwaad nog wat meer te reguleren, denkt de regering, dus gaan we daarbovenop landelijk registreren en met straffen dreigen. Doppelt genäht hält besser, twee keer genaaid houdt beter, zeggen de Duitsers. En dat zou waarachtig ook zo zijn, ware het niet dat juist registratie misstanden in de hand werkt.

In reactie op de wet schrijft het Landelijk Overleg Sekswerkers dat bij de deelnemers „grote twijfel” bestaat over de veiligheid van de registratie. „Er zijn veel gespecialiseerde ambtenaren die op lokaal niveau toegang hebben tot het register. De mogelijkheden om IT-bestanden te hacken en aan elkaar te koppelen worden steeds geavanceerder.” Ook is de verplichting om je vergunning aan de buitenkant van je bedrijf op de muur te spijkeren voor kleine bedrijven „onnodig provocerend”.

Het gevaar bestaat dus dat prostituees straks na ingang van de wet geen vergunning zullen aanvragen, omdat ze niet in het register willen. Al was het alleen maar omdat het werk tijdelijk is en ze in de toekomst iets anders gaan doen. Denk aan mensen die de professie uitoefenen naast een studie of een slecht betaalde baan. Vanwege taboe en stigma willen die niet dat hun ouders, hun kinderen of hun toekomstige werkgevers weten hoe ze hun geld verdienen.

De angst voor te veel openbaarheid is reëel. Vorige week viel in de berichtgeving over daklozen nog te lezen dat woningbouwcorporaties hun huurders op straat zetten vanwege prostitutie. Prostituees krijgen geen bankrekeningen, hypotheken of verzekeringen toegekend. De sector zou wel wat bescherming kunnen gebruiken, maar een landelijk register niet.

De nieuwe wet creëert illegaliteit, waar mensen vatbaar raken voor chantage en misbruik. Wie zich niet laat registreren, heeft straks immers geen toevluchtsoord meer. Wie illegaal werkt, zal geweld, dwang of mensenhandel niet bij de politie melden, omdat zij of hij dan zelf boete of straf riskeert. Het register belooft veiligheid, maar maakt verrassend onveilig. En nee, zegt de memorie van toelichting, dit register wordt niet gekoppeld aan andere overheidssystemen. Maar er is wel ‘informatie-uitwisseling’ mogelijk met de politie, de gemeenten, de Belastingdienst, de Arbeidsinspectie en de GGD.

Sta privacygevoelige informatie af, zegt de overheid. Neem nog een slok bier, een trek van je sigaret, een hap taart, want het is slecht voor je.

Maxim Februari is jurist en schrijver, www.maximfebruari.nl.

Reageren

Reageren op dit artikel kan alleen met een abonnement. Heeft u al een abonnement, log dan hieronder in.