Regeringen aan de beurt in week twee

Klimaattop In Madrid moet de impasse rond het klimaatakkoord van Parijs worden doorbroken. En vanuit Brussel komen ingrijpende voorstellen.

Vrijwilligers planten jonge boompjes op het Canarische eiland Gran Canaria.
Vrijwilligers planten jonge boompjes op het Canarische eiland Gran Canaria.

In één opzicht loopt Nederland zeker voorop tijdens de klimaatconferentie die nu in Madrid wordt gehouden. Er zijn weinig landen die deze week met zo’n zware regeringsdelegatie naar de Spaanse hoofdstad komen. Naast premier Rutte wonen ook de ministers Wiebes (klimaat, VVD), Kaag (Buitenlandse Zaken, D66) en Van Nieuwenhuizen (Infrastructuur en Waterstaat, VVD) de VN-bijeenkomst bij.

In deze tweede week van de top moet het echte werk door regeringsleiders en ministers worden gedaan, nadat ambtenaren uit de hele wereld – idealiter – de basis hebben gelegd. Centraal doel van de top in Madrid is dat vanaf 2021 het VN-klimaatakkoord van Parijs (2015) daadwerkelijk kan worden uitgevoerd. Vooral rond de wereldwijde emissiehandel moeten knopen worden doorgehakt. Zonder zo’n systeem raakt het hoofddoel van Parijs uit het zicht: de opwarming van de aarde beperken tot ruim onder de twee graden.

In ‘Mijn agenda voor Europa’ constateert de vers aangetreden Commissievoorzitter Ursula von der Leyen dat „wij op schema liggen” voor het behalen van de Parijse doelen. Dat is een optimistische stelling, want op dit moment is het vastgelegde EU-klimaatdoel voor 2030 nog om dan 40 procent minder broeikasgassen uit te stoten dan in 1990. Het Planbureau voor de Leefomgeving constateerde eerder dat dat te weinig is voor ‘Parijs’.

Woensdag komt de Europese Commissie van Von der Leyen met de zogeheten Green Deal, het beleidsplan waarin Brussel zijn ambitieuze milieubeleid uiteenzet. Doel van vicevoorzitter Frans Timmermans is de uitstoot van broeikasgassen in 2030 met 50 of zelfs 55 procent te hebben teruggedrongen. En in 2050 moet Europa klimaatneutraal zijn.

Timmermans, de komende vijf jaar verantwoordelijk voor klimaatbeleid, komt volgens uitgelekte documenten met ingrijpende voorstellen. Zo zijn er Europese plannen voor rekeningrijden en voor belastingheffing op vliegtuigkerosine. Ook moet het Europese systeem van emissierechten worden uitgebreid, zodat het bijvoorbeeld ook voor de scheepvaart gaat gelden. Een toekomstig transitiefonds zou de vergroening van de energievoorziening – denk aan de vele kolencentrales in Oost-Europa – financieren. Als stok achter de deur komt er een klimaatwet.

Die noodzaak tot verduurzaming blijkt uit een vorige week verschenen rapport van het Europees Milieuagentschap. Daarin wordt een toekomstbeeld voor Europa geschetst met jaarlijkse hittegolven en veelvuldige misoogsten als de verduurzaming niet van de grond komt. „De urgentie in onze boodschap kan niet worden overschat”, stelt het agentschap.