De poppetjespropaganda van Bert Dorenbos

Zap Welbewust draaide anti-abortus-activist Bert Dorenbos de media een rad voor ogen. Daarin leek zijn nepplan om foetuspoppetjes huis-aan-huis te verspreiden een dieptepunt. Maar de oud-EO-voorzitter gaat nog veel verder, leert een uitzending van Medialogica.

Willy en Bert Dorenbos met hun foetuspoppetjes in Medialogica.
Willy en Bert Dorenbos met hun foetuspoppetjes in Medialogica. Beeld Human

Meer dan vijf miljoen plastic foetuspoppetjes zou voormalig EO-voorzitter Bert Dorenbos huis aan huis verspreiden in Nederland in zijn strijd tegen abortus. Hij mocht erover komen praten, het was 2008, in Pauw & Witteman. Dorenbos wist dat hij de wind van voren zou krijgen, maar hij had zich één ding voorgenomen: dat vijf centimeter grote poppetje de hele uitzending in zijn hand houden. Dan was het onophoudelijk in beeld.

Natuurlijk was hij nooit van plan om die poppetjes, afkomstig uit de Verenigde Staten, daadwerkelijk aan elke Nederlander te sturen, vertelde Dorenbos zondag in Medialogica (HUMAN). Veel te duur. Het bleek niet nodig. Pauw & Witteman vloog met open ogen in het nepnieuws en bracht zo de poppetjes voor hem naar een miljoenenpubliek. ‘Beeldenstorm om abortus’, zoals de aflevering van Medialogica heet, is verplichte kost voor alle redacties van talkshows – en voor iedereen die weleens een talkshow bekijkt.

Later werden de op een duim zuigende babypoppetjes naar politici gestuurd, die zich woedend uitten over zoveel manipulatie. Terechte woede: het is een onverdraaglijke gedachte dat vrouwen in een ellendig proces ook nog door een zee aan foetuspoppetjes moeten waden omdat een groepje mensen met een beroep op een hardvochtige interpretatie van een bijna tweeduizend jaar oud boek hun zelfbeschikkingsrecht wil aantasten. Maar ook die woede leverde weer publiciteit op.

Door de beeldende kracht van de door de organisatie ‘Schreeuw om Leven’ verspreide poppetjes lijkt de discussie over abortus in Nederland weer opgelaaid. Keer op keer kiezen redacties voor foto’s van de plastic namaakfoetussen als er beeld wordt gezocht in een item over abortus. Trouw maakte een hele pagina vol met het spul, in hartvorm opgesteld en de tekst: ‘Elke foetus telt.’ De krant bedoelde het neutraal.

Directeur Christa Compas van het Humanistisch Verbond erkent in Medialogica met lege handen te staan: „Wij hebben geen goed beeld om daar tegenover te stellen.” Baas in eigen buik is veertig jaar oud. Bert Dorenbos zit zelf achter een uitstalling van poppetjes als hij Medialogica op bezoek krijgt. Als de interviewer hem vraagt naar de documentaire Evolutie, Auschwitz en abortus gaan zijn ogen glinsteren. „Nou zeg, dat is toch geweldig.”

Het is maar hoe je het bekijkt. Wie een vieze smaak in de mond kreeg van de poppetjespropaganda, moest hier een teiltje pakken. In zijn documentaire reisde Dorenbos met een koffer vol poppetjes – jodenster erop voor het effect – naar Auschwitz. Daar maakte hij opnamen, waarna het roze plastic in de verbrandingsovens werd gefotoshopt. En in plaats van ‘Arbeit macht frei’ staat er ‘Abortion makes free’ op de poort. Zo smerig zie je het zelden. Auschwitz, door Medialogica op de hoogte gesteld, overweegt juridische stappen tegen Dorenbos.

Medialogica nam de poppetjes mee naar het Academisch Medisch Centrum om te vragen hoe accuraat ze waren. Het resultaat was te verwachten. Een tien weken oude foetus is ongeveer drie centimeter groot, geen vijf. Het duimzuigen, het babyvet en het bijna volledig ontwikkelde gezicht zijn er door de makers bij verzonnen. Bovendien vindt een groot deel van de abortussen in Nederland aanmerkelijk eerder in de zwangerschap plaats, als de vrucht nog geen twee centimeter groot is.

Zo is Medialogica op zijn best: als media-VAR die laat zien hoe een aantrekkelijk beeld voor de werkelijkheid komt te staan. Al is het jammer dat het in dit geval meer dan tien jaar heeft geduurd.

Correctie (9/12): In een eerdere versie van dit artikel werd Willy Dorenbos aangeduid als Tilly Dorenbos

Reageren

Reageren op dit artikel kan alleen met een abonnement. Heeft u al een abonnement, log dan hieronder in.