Opinie

Gratis kinderopvang helpt niet direct alle vrouwen

Arbeidsmarkt Voor het verbeteren van de positie van alle werkende vrouwen is een scala aan maatregelen nodig, schrijft .
Foto Kees van de Veen

Vorige week gaf de SP de doorslaggevende steun aan een motie van het CDA en D66 om een vrouwenquotum in te voeren voor de raad van commissarissen van beursgenoteerde bedrijven. In ruil daarvoor kreeg de partij steun voor een motie voor gelijke kansen voor álle vrouwen.

Een belangrijke maatregel om dit te bereiken is, volgens de SP, gratis kinderopvang voor vier dagdelen per week. De SP heeft gelijk dat het kabinet zich moet inspannen om de positie van álle werkende vrouwen te verbeteren, niet alleen aan de top. Maar het aanbieden van gratis kinderopvang is hiervoor niet de oplossing.

Kinderopvang in Nederland is ontwikkeld als arbeidsmarktinstrument. Zo wordt het ook gezien door veel Nederlanders: iets wat móét omdat je anders – als ouder – niet kunt werken. Volgens onderzoek van het Sociaal en Cultureel Planbureau zijn veel mannen en vrouwen er namelijk niet van overtuigd dat kinderopvang goed is voor een kind. Minder dan de helft van de Nederlandse mannen en vrouwen vinden het goed als kinderen van één jaar twee of drie dagen naar de kinderopvang gaan. Voor baby’s jonger dan een jaar vindt minder dan een derde het goed. Kinderopvang gratis aanbieden zal daarom niet zonder meer tot meer gebruik leiden, en er daardoor ook niet voor zorgen dat vrouwen meer gelijke kansen krijgen op de arbeidsmarkt.

Met het aanbieden van vier dagdelen gratis kinderopvang hou je daarnaast het Nederlandse deeltijdmodel in stand. In Nederland werkt twee derde van de vrouwen in deeltijd en gaan kinderen in deeltijd naar de crèche. Het aanbieden van slechts twee dagen gratis kinderopvang doorbreekt deze vastgeroeste patronen niet. Mogelijk creëer je ook meer sociale ongelijkheid, omdat niet alle ouders die meer dagen nodig hebben, zich dat kunnen veroorloven.

Het gratis aanbieden van kinderopvang doet ook niks om andere structurele problemen in de kinderopvang op te lossen, zoals verschillen in kwaliteit en toegankelijkheid. De echte mogelijkheden van ouders om gebruik te maken van kinderopvang worden bepaald door een complex samenspel van beschikbaarheid, toegankelijkheid, kwaliteit, kosten/financiering en flexibiliteit. Het aanpakken van de kosten alleen is onvoldoende om belemmeringen voor werkende ouders weg te nemen.

Schaf ingewikkelde toeslagen af

Het verbeteren van de positie van álle werkende vrouwen is een moeilijke opgave. Je hebt een samenhangend pakket aan maatregelen nodig. Zorg voor voldoende en goed betaald ouderschapsverlof, zodat zowel vaders als moeders voldoende tijd én de financiële middelen hebben om zelf voor hun kinderen te zorgen in het eerste jaar na de geboorte. Stimuleer vaders en partners om verlof op te nemen en daarmee vertrouwd te raken met het zelfstandig verlenen van zorg (‘solo care’).

Creëer aansluitend een volwaardig systeem van vroege en voorschoolse educatie gebaseerd op pedagogische kennis. Schaf het ingewikkelde – en voor ouders nauwelijks te begrijpen – toeslagensysteem voor de kinderopvang af, en investeer dat geld in het aanbieden van zo’n publieke voorziening van hoge kwaliteit dat – zoals in Zweden – het recht is van het kind. Dan verbeter je de positie van alle werkende vrouwen echt.

Reageren

Reageren op dit artikel kan alleen met een abonnement. Heeft u al een abonnement, log dan hieronder in.