Opinie

Ontkerstende samenleving

Lotfi El Hamidi

Als ik VVD-coryfee Frits Bolkestein ergens dankbaar voor ben, dan wel voor zijn strijd tegen het cultuurrelativisme. Bolkestein was niet de eerste, maar wel de meest invloedrijke criticus van de onverschillige houding die de politiek lange tijd aannam ten opzichte van de integratiekwestie. Nee, niet alle opvattingen en tradities zijn gelijk, en de rechten van het individu waren toch echt belangrijker dan die van het collectief. Dat het inderdaad onverdedigbaar is om tienermeisjes uit te huwen, en dat een schaap op je balkon ritueel slachten enigszins barbaars kan overkomen. In een beschaafd land laat je dat aan een slachterij over. Ook barbaars, maar buiten het zicht.

Bolkestein had geen geduld voor het misplaatste paternalisme van wat toen doorging voor progressief Nederland, en terecht. Want ook veel migrantenkinderen waren klaar met die aparte behandeling, alsof zij een bedreigde diersoort vormden. Al sloegen de opvolgers van Bolkestein door en werd die groep als een gevaarlijke diersoort behandeld. Van de regen in de drup.

Maar niet alleen oosterse culturen kennen bedenkelijke tradities, zo blijkt nu. Als de afgelopen twee decennia iets duidelijk is geworden, dan wel dat óók Nederlanders een cultuur hebben met bijbehorende tradities. Niet zo verfijnd en passievol als, ik noem maar wat, de Andalusische Semana Santa, maar dat kun je in een ontkerstende samenleving ook niet meer verwachten.

We hebben het over tradities als Zwarte Piet, vuurwerk en vreugdevuren, die tot heilig erfgoed zijn verklaard. Ontkerstend of niet, de religieuze dimensie van zulke seculiere tradities is onmiskenbaar, zoals mijn collega Christiaan Weijts onlangs haarfijn uiteenzette. En zoals elke religie kent ook deze hedonistische variant haar zeloten.

Zoals Surinamers bij aankomst in Nederland tot de ontdekking kwamen dat er blanke vuilnismannen en schoonmakers bestonden, zo zien migrantenkinderen nu dat er witte Nederlanders bestaan die bereid zijn achterlijke tradities desnoods met geweld te verdedigen. Zie de aanhoudende rellen in Den Haag.

Wat mij nu verwondert is de oorverdovende stilte vanuit de politiek, een soort stilzwijgend gedoogbeleid. Politici hebben, vooral na Fortuyn, oneindig veel begrip en geduld getoond voor de angst- en onderbuikgevoelens van de inheemse Nederlander. Want die was ‘verweesd’, ‘bezorgd’, zijn tradities ‘afgepakt’. Dat lag aan de ongebreidelde vrije markt en ongereguleerde migratie, werd hem wijsgemaakt. Niks zelfkritiek, als het om ‘eigen volk’ gaat is cultuurrelativisme bon ton.

Maar daarmee is een monster van Frankenstein gecreëerd. Wie wil nu de fakkel van Frits Bolkestein overnemen?

Lotfi El Hamidi (L.elHamidi@nrc.nl @Lotfi_Hamid) schrijft op deze plek een wisselcolumn met Tom-Jan Meeus.

Reageren

Reageren op dit artikel kan alleen met een abonnement. Heeft u al een abonnement, log dan hieronder in.