Ook lichte gehoorschade leidt tot lagere schoolresultaten

Jonge kinderen lopen vooral gehoorschade op door oorontstekingen.
Jonge kinderen lopen vooral gehoorschade op door oorontstekingen. Foto Getty Images

Heel licht gehoorverlies heeft al gevolgen voor de schoolprestaties. Dat blijkt uit onderzoek onder bijna 4.500 Rotterdamse kinderen van Generation R, het grote onderzoeksproject vanuit het Erasmus MC. Zowel jongens als meisjes die iets minder goed horen (ongeveer 15 tot 20 decibel gehoorverlies, het geluid van een ademhaling), scoren een tot twee punten lager op de Cito-toets. Jongens hebben daarnaast vaker last van concentratieproblemen.

Bij de deelnemers werd twee jaar geleden een gehoortest afgenomen. Zij waren toen tussen de 9 en 11 jaar oud. Uit dit onderzoek bleek dat een op de vijf kinderen licht gehoorverlies heeft. „Dat zijn met name kinderen die op jonge leeftijd regelmatig oorontsteking hebben gehad”, zegt onderzoeker Carlijn le Clercq van het Erasmus MC. Daarnaast namen de onderzoekers de Citoscores van alle kinderen onder de loep en lieten zij de ouders vragenlijsten invullen over het gedrag van hun kind.

Uit de resultaten bleek dat ook bij heel lichte gehoorschade kinderen iets lager scoren op school. Jongens hadden daarnaast vaker moeite om zich te concentreren en hadden meer problemen in de omgang met andere kinderen. Dat kinderen met matig of slecht gehoor slechter presteren op school en vaker gedragsproblemen hebben, was al bekend. Maar dat zelfs hele lichte gehoorschade kan zorgen voor lagere scores, is door dit onderzoek aan het licht gekomen. „Het verband is klein”, zegt Le Clercq, „Maar het is wel duidelijk aanwezig.” Vorige week werd het onderzoek gepubliceerd in het wetenschappelijk tijdschrift JAMA.

Waarom kinderen lager scoren, is niet onderzocht. „Maar ik kan mij voorstellen dat kinderen die iets minder goed horen, meer energie moeten steken in het verstaan van de leraar”, zegt Le Clercq, „zeker in een rumoerige klas.” Doordat luisteren meer inspanning kost, zullen deze kinderen ook eerder moe zijn, verwacht de onderzoeker. „En daardoor zullen zij sneller hun aandacht verliezen.”

Het gehoorverlies is zo klein dat daar nu vrijwel nooit actie op ondernomen wordt. „Maar uit ons onderzoek blijkt toch dat deze kinderen informatie missen”, zegt Le Clercq. Een gehoorapparaat is geen oplossing, maar leraren kunnen er wel rekening mee houden, zegt ze. „Bijvoorbeeld door kinderen voorin de klas te zetten, zodat zij de juf of meester beter kunnen verstaan.”

De komende jaren worden de deelnemers van Generation R. opnieuw onderworpen aan een gehoortest. Ze zijn dan tussen de 13 en 16 jaar oud. „We willen onderzoeken hoe het gehoor van de kinderen zich ontwikkelt”, zegt Le Clercq. Rond die leeftijd luisteren kinderen vaker naar muziek en gaan ze misschien wel voor het eerst uit. „Dan willen we onderzoeken wat de gevolgen zijn van blootstelling aan muziek en lawaai.” Ook willen de onderzoekers bijhouden hoe de schoolprestaties van kinderen met gehoorverlies zich ontwikkelen.

„We kijken in het onderzoek vooral naar gehoorverlies in het slakkenhuis. Dit gehoorverlies is in principe permanent,” zegt Le Clercq.