Reportage

Live je locatie delen in de dispuutschat: Leidse studentes vrezen verkrachter

Zedendelicten De politie in Leiden is extra waakzaam na een aantal aanrandingen en een verkrachting van jonge vrouwen. Fijn dat ze het nu serieus nemen, vinden studenten, maar een beetje laat.

De Haarlemmerstraat, een van de belangrijkste winkelstraten van Leiden. Foto funky-data
De Haarlemmerstraat, een van de belangrijkste winkelstraten van Leiden.

Foto funky-data

Ze is hier drie maanden op uitwisseling – en juist deze maand voelt Leiden onveilig. „Het is surreëel”, zegt de Britse kunstgeschiedenisstudent Katy Leach (20). „Normaal is het hier zo rustig. Ik ben wat voorzichtiger: ik fiets zonder muziek in mijn oren, ik let meer op. Je moet wel.” Ze heeft nog niets aan haar moeder verteld.

In de Leidse studentenwereld heerst onrust na een verkrachting en twee aanrandingen in de binnenstad de afgelopen maand. De verkrachting gebeurde op 6 november toen een vrouw naar huis liep, de aanranding vijf dagen later. En in de nacht van dinsdag op woensdag werd weer een vrouw aangerand, van 24 jaar. Het is niet duidelijk of het om één of meer daders gaat.

De politie maakte vrijdag bekend dat ze extra capaciteit heeft ingezet voor „een groot opsporingsonderzoek”. Er zijn diverse „zichtbare en niet-zichtbare maatregelen” genomen: agenten surveilleren extra in de avond en nacht, zoeken getuigen en bekijken camerabeelden. Aan de studentenverenigingen is een wijkagent gekoppeld die kan helpen als slachtoffers aangifte willen doen: de politie verzoekt dringend om dat te doen.

WhatsAppgroepen

Fijn dat ze het nu serieus nemen, maar een beetje laat, is de teneur onder studenten. In WhatsAppgroepen gaat er kritiek rond op de burgemeester en de politie, zeggen ze. „Ik hoorde dat er nu meer politie is, maar ik zie ze niet”, zegt de 21-jarige Sarah uit Duitsland. „Er gaan allerlei geruchten rond, maar officiële informatie is er weinig. Dat is gek.”

Lindey van Weers, net afgestudeerd, schreef woensdag een open brief op Facebook aan burgemeester Henri Lenferink: „Studentenverenigingen slaan de handen in elkaar; er wordt aangeraden samen te fietsen, je live locatie te delen via WhatsApp of te bellen met iemand terwijl je fietst. Maar, dit zijn maatregelen die wij zelf hebben bedacht om onze eigen veiligheid te waarborgen. […] Hoeveel van dit soort gebeurtenissen moeten nog plaatsvinden voor er iets gebeurt?” Haar oproep werd meer dan zeshonderd keer gedeeld.

Bron van de onvrede is een brief van Lenferink aan de gemeenteraad van 15 november, waarin hij schrijft geen reden te zien voor „een specifieke aanpak”. Er is geen stijging van het aantal zedendelicten, schreef hij. Van een serieaanrander leek geen sprake, omdat de signalementen verschilden. Door de geruchten in de WhatsAppgroepen leek het bovendien om een groter aantal incidenten te gaan dan daadwerkelijk het geval is. In een interview met Omroep West herhaalde hij donderdag dat het in Leiden niet onveiliger is dan elders of eerder.

Maar voor studenten voelt dat wel zo. „Ik woon tegenover de plek waar een van de aanrandingen gebeurd is”, zegt Santana Veen Montero (23), die met een vriendin pauze houdt in de koffieruimte van de universiteitsbibliotheek. „We zijn met elf vrouwelijke huisgenoten, het gaat er wel over. Niet dat we niet meer naar buiten gaan, maar we zijn voorzichtiger. Mijn huisgenoot wachtte bijvoorbeeld een halfuur met uitgaan, zodat ze met een andere huisgenoot naar huis kon.”

Sleutelhangers met een alarm

Er gaat een petitie rond die de gemeente oproept om sleutelhangers met een alarm uit te delen aan vrouwen – ruim tweeduizend keer ondertekend. Studentenverenigingen waarschuwen hun leden om samen naar huis te fietsen, te bellen op straat of hun livelocatie te delen in jaarclub- en dispuutsappgroepen. Ook de Universiteit Leiden heeft studenten opgeroepen om waakzaam en voorzichtig te zijn.

Twee derdejaarsstudenten van Quintus vertellen dat hun studentenvereniging er deze week op toezag dat leden niet in hun eentje naar huis fietsten, of anders hun locatie live deelden in de dispuutschat. Voor het aankomende kerstdiner organiseren ze zelf een buddysysteem, zodat niemand alleen naar huis fietst.

Ze laten een foto zien die rondging in de groepsapp van een jongeman met een fiets, zijn gezicht volledig herkenbaar. „Hij stond voor een studentenhuis, er werd gezegd dat hij gevaarlijk was.” Maar dat bericht bleek niet juist te zijn. De politie vraagt „met klem” dat soort beelden niet te verspreiden.

Het onveiligheidsgevoel is subjectief, zeggen ze. „Het ene moment hoor je van een aanranding, dan is het weer een verkrachting. De vraag is of het niet wat overtrokken is.” Maar ook op hen hebben de berichten effect. „Gisteren belde een man met grijs haar drie keer aan. Het was donker, ik durfde echt niet open te doen. Later kwam hij terug met een vrouw en toen deed ik wel open. Het bleken de buren, of ik de poort open wilde zetten.”