Opinie

Bestuurder? Het is de stress niet waard

Rosanne Hertzberger

Dinsdag betoogde de jonge ondernemer Talitha Muusse bij Pauw dat het vrouwenquotum discriminerend was. Verder vond ze het gewoon onnodig want de aanstormende generatie ging toch alles veranderen.

Tegenover haar buitelden voormalig Europees Commissaris Neelie Kroes en politicoloog Julia Wouters bijna over elkaar heen om te zeggen dat zij ook ooit zo dachten. Wacht maar, leken ze te zeggen. Ooit raakt je geduld op. Voor je veertigste verkeer je in de veronderstelling dat er een stijgende lijn bestaat. Dat de wereld aan het veranderen is, en zo niet, dat jij die gaat veranderen. Na je veertigste breekt het realistische deel van je leven aan en zie je dat er helemaal niets verandert. Dat mannen de dienst blijven uitmaken en dan kom je tot het inzicht dat je daar alleen met grof bestuurlijk geweld verandering in kan aanbrengen. Althans, dat beweert men.

Ik begeef me kennelijk nog in het hoopvolle deel van mijn leven. Ik vind het vrouwenquotum ook discriminatie, en niet zo’n beetje ook. Van de voltijds werkende mensen in Nederland is iets meer dan een kwart vrouw. Dat percentage ligt in de raad van commissarissen van beursgenoteerde bedrijven straks dus hoger. Dat valt niet te legitimeren, ongeacht je leeftijd en je geduld.

In dat parttime werk ligt veel verscholen. Die norm is bijna geheel cultureel bepaald en wordt gefaciliteerd door onze rijkdom. De man verdient genoeg in een meer of mindere bullshit-baan. De vrouwen werken alleen in uitzonderlijke situaties voltijds, bijvoorbeeld als ze alleenstaand zijn of als ze ontzettend veel plezier en voldoening uit hun werk halen. Dat is gelijk ook de onwetenschappelijke niet-onderbouwde speculatieve reden dat ik denk dat vrouwen vaak niet te porren zijn voor promotie. Het is de stress niet waard.

Waarom zou je in een ziekenhuisbestuur gaan zitten als je hart bij de patiëntenzorg ligt? Waarom zou je hoofdredacteur worden als je het liefste mooie verhalen schrijft? Waarom zou je een team van twintig onderzoekers aansturen als je houdt van het onderzoek zelf, en het onderwijs? Wie wil er leider worden van een politieke partij met al het gezeik van dien? Wie wil er toezichthouden op multinationals die ijsjes of software verkopen?

Hardwerkende vrouwen vind je dan ook vooral aan de operatietafel, in de rechtbank, of voor de klas. Dat zijn stuk voor stuk vakgebieden waar vrouwen wel hard voor willen lopen, keihard zelfs, omdat ze daar echt het verschil kunnen maken. De rest doet wat er door de maatschappij van hen wordt verwacht en werkt een dag of twee minder.

Grappig genoeg lijkt feministenblad Opzij ook die ommezwaai te maken. Diezelfde avond zat ook cardioloog Angela Maas bij Pauw aan tafel. Zij is door Opzij bestempeld tot ‘meest invloedrijke vrouw’ vanwege haar onvermoeibare werk het vrouwenhart op de kaart te zetten. Maas is natuurlijk niet echt de meest invloedrijke vrouw van Nederland. Sinds een paar jaar geeft Opzij die prijs niet langer aan dat handjevol machtige vrouwelijke bewindspersonen en bestuurders, maar aan vrouwen die maatschappelijk waarde toevoegen. Vorig jaar wonnen Wanda de Kanter en Bénédicte Ficq met hun strijd tegen de tabaksindustrie. Het jaar daarvoor Carin Gaemer – zij vecht voor betere verpleeghuiszorg.

Invloed oefen je bij Opzij niet meer alleen uit aan de bestuurstafel. Ik waardeer die keuze. Ik vind Angela Maas en Wanda de Kanter tien keer meer inspireren dan welke bestuursvoorzitter of commissaris dan ook. In hun wereld wil ik leven. Dit vind ik echte rolmodellen. Ik wil niet in de raad van toezicht van een conservatief mannelijk bedrijf dat zoveel mogelijk geld wil verdienen. Ik wil de aandeelhouders niet tevreden stellen of mij bemoeien met het salaris van de ceo. Ik wil in een wereld leven waarin een positie in de raad van bestuur of van commissarissen niet langer het hoogst haalbare is.

Het werk van vrouwen is van oudsher altijd meer optioneel geweest. Voor de meeste gezinnen is een voltijds baan financieel gewoon niet nodig. Dat vrouwen dan voornamelijk bereid zijn om hard te lopen in banen met échte directe maatschappelijke meerwaarde, is het logische gevolg. Eigenlijk wacht ik op een wereld waarin mannen dat ook willen. Maar goed, zoals ik al zei, ik leef nog in het hoopvolle deel van mijn leven.

Rosanne Hertzberger is microbioloog.

Luister ook naar deze aflevering van onze podcastserie NRC Haagse Zaken: Waarom het vrouwenquotum (g)een goed idee is

U kunt zich ook abonneren via Apple Podcasts, Stitcher, Spotify, Castbox of RSS.

Reageren

Reageren op dit artikel kan alleen met een abonnement. Heeft u al een abonnement, log dan hieronder in.