Zeldzame goudjakhals voor het eerst gezien in Drenthe

Het is niet duidelijk of de goudjakhals die in Drenthe werd gefotografeerd zich nog in Nederland bevindt of dat hij de grens alweer overgestoken is.
De goudjakhals die is gefotografeerd door een wildcamera van een vrijwilliger.
De goudjakhals die is gefotografeerd door een wildcamera van een vrijwilliger. Foto. Cindy de Jonge-Stegink

Voor het eerst is er in Drenthe een wilde goudjakhals waargenomen. Het zeldzame roofdier werd twee weken geleden gefotografeerd door een wildcamera. Het is de derde keer dat een Canis aureus is gespot in Nederland. Dat heeft de Zoogdiervereniging vrijdag bekendgemaakt. Staatsbosbeheer noemt het dier „het neefje van de wolf”. Hij is een stuk kleiner dan de wolf en neemt ook genoegen met een veel kleiner leefgebied.

Volgens de Zoogdiervereniging is het dier sinds tientallen jaren bezig met een opmars vanuit Oost-Europa. Ook in Duitsland en Denemarken wordt de goudjakhals steeds vaker opgemerkt. Er is daar nog geen bewijs van voortplanting. Voor zover bekend zit de dichtstbijzijnde roedel in Tsjechië, aldus de vereniging. Het is niet duidelijk of de goudjakhals die in Drenthe is gefotografeerd nog in Nederland is of dat hij de grens alweer overgestoken is.

Dat het dier is gefotografeerd betekent niet dat hij zich ook in Nederland heeft gevestigd. De goudjakhals jaagt voornamelijk op muizen. Volgens de Zoogdiervereniging is het dier „werkzaam als de opruimdienst van moeder natuur”. „Hij zou een bijdrage kunnen leveren aan het in toom houden van lokale muizen- en rattenpopulaties”, aldus een verklaring van de vereniging.

De wildcamera was opgesteld voor onderzoek door de Zoogdiervereniging voor het Netwerk Ecologische Monitoring (NEM). Binnen dit programma monitoren natuurorganisaties samen met vrijwilligers diverse diersoorten in Nederland, zoals otters, bevers en boommarters. De waarneming van de goudjakhals was een toevallige „bijvangst”.

Concurrent van de vos

„Heel erg leuk”, zegt de Drenthse boswachter Aalderik Pot over de waarneming. „Dit is een hele bijzondere bijvangst. Vijftien jaar geleden kon je je niet voorstellen dat zo’n dier hier zou rondlopen. Nu zien we allerlei nieuwe dieren: de kraanvogel, zeearend, de oehoe. Stel dat de goudjakhals zich hier gaat vestigen, maar daar is nu nog zeker geen sprake van, dan zal dat zeker van invloed zijn op de natuur. Hij wordt misschien een voedselconcurrent van de vos.”

Glenn Lelieveld, coördinator van het Wolvenmeldpunt van de Zoogdiervereniging, verwacht dat de goudjakhals zich hier op een gegeven moment ook zal gaan vestigen. „De wolf is er nu, met de goudjakhals zou het ook snel kunnen gaan. Theoretisch gezien zouden zich 1.400 familiegroepen kunnen vestigen in Nederland. De goudjakhals komt oorspronkelijk voor op de Balkan. Doordat hij binnen de EU wettelijk beschermd wordt, heeft hij zich door Europa kunnen verspreiden.”

Volgens Lelieveld lijkt de goudjakhals in veel opzichten op de wolf. „Het is een gezinsdier met dezelfde familiestructuur als de wolf. Hij leeft ook in roedels en kan honderden kilometers lopen op zoek naar een leefgebied. Hij is wel een stuk kleiner. Bovendien eten ze geen vee zoals wolven, maar vooral muizen en fruit. In Oost-Europa staat hij bekend als de rietwolf, omdat hij veel in moerassig gebied zit. Dat hebben we hier ook genoeg.”