‘Ik zit door de Belastingdienst diep in de schulden’

Toeslagenaffaire Ouders die ten onrechte geld aan de Belastingdienst hebben moeten terugbetalen, zijn niet gerust op een goede afloop.

Fatima Goncalves Tavares zit door de Belastingdienst diep in de schulden: „Zonder die toeslagen kom ik simpelweg niet rond.”
Fatima Goncalves Tavares zit door de Belastingdienst diep in de schulden: „Zonder die toeslagen kom ik simpelweg niet rond.” Foto ROBIN UTRECHT

„Ik ben alleenstaande moeder en zit door de Belastingdienst diep in de schulden. Steeds moet ik contact zoeken met de Belastingdienst om te voorkomen dat ze mijn huur- en zorgtoeslagen en kindgebondenbudget verrekenen met mijn kinderopvangschuld. Zonder die toeslagen kom ik simpelweg niet rond. Ik werk om eten op tafel te krijgen maar moet ook thuis zijn omdat mijn kinderen niet naar de opvang kunnen. De situatie is onmogelijk.”

Fatima Goncalves Tavares (37, twee kinderen) was een van de tientallen ouders die woensdag op de publieke tribune van de Tweede Kamer het debat bijwoonden over de toeslagenaffaire, waarbij de Belastingdienst ten onrechte van duizenden gezinnen de kinderopvangtoeslag terugvorderde.

Lees ook het commentaar: Toeslagenaffaire toont dat Kamer weer moet kunnen controleren

De emoties liepen tijdens het debat hoog op. Staatssecretaris Menno Snel (Financiën, D66) viel hoongelach ten deel toen hij suggereerde dat getroffen ouders voor compensatie konden bellen met de Belastingtelefoon. Hij trok zijn opmerking snel in. „Blijkbaar maak ik hier een wrang grapje.”

Snel mag het debat van woensdag hebben overleefd, de ouders zijn nauwelijks gerustgesteld. „Het vertrouwen is…” Goncalves Tavares houdt haar vingers bijna tegen elkaar aan: „...dit. Misschien 1 procent. En zo’n opmerking over de Belastingtelefoon: je moet betalen om naar die Belastingtelefoon te bellen en dan word je een uur in de wacht gezet. Iedereen viert deze week pakjesavond. Intussen ben ik blij dat mijn zoontje op school Sinterklaas viert zodat hij toch nog een cadeautje krijgt. Ik kan het niet voor hem kopen. Mijn twee zussen zaten bij hetzelfde kinderopvangcentrum, alle drie zijn we in de schulden geraakt. We steunen elkaar, maar kunnen elkaar eigenlijk niet helpen. En we kunnen niet bij mijn moeder aankloppen: dat is maar een oude vrouw met een WW-uitkering.”

Slapeloze nachten

Begin november deed Snel in een Kamerbrief de toezegging dat alle lopende dwangvorderingen worden opgeschort, in ieder geval tot de eindrapporten van de Auditdienst Rijk en de commissie-Donner zijn verschenen. Donner publiceerde vorige maand een tussenrapport over de zogeheten CAF-11-zaak, waarin de Belastingdienst ten onrechte de kinderopvangtoeslag van zo’n driehonderd klanten van een gastouderbureau in Eindhoven stopzette. Het kabinet besloot deze ouders te compenseren. Staatssecretaris Snel beloofde woensdag dat andere ouders, die op dezelfde manier zijn behandeld, recht hebben op een zelfde regeling.

Emilia Escorcia da Silva Cruz (47, twee kinderen) kreeg eind november per brief van de Belastingdienst te horen dat ze voorlopig geen vorderingen krijgt om iets terug te betalen. „Het is fijn dat ik even kan ademhalen, even geen wekelijkse brieven meer. Het blijft natuurlijk in je hoofd zitten, maar nu kan ik nadenken over de volgende stap.” In één geval zijn de terugvorderingen in ieder geval niet stopgezet. Cencymielya Schenderling (34, twee kinderen) kreeg eind november opnieuw een terugvordering van 1.000 euro.

Het ging om een verrekening voor te veel ontvangen kinderopvangtoeslag in 2015. „In de zomer zei de afdeling toeslagen nog dat er niets meer openstond, dat mijn schuld nu echt op 0 stond. Daardoor kon ik een teruggave van zorgkosten, iets wat ik door alle verrekeningen jarenlang niet heb gehad, gebruiken om nieuwe zorgkosten te betalen. Mijn zoon is gehandicapt: hij heeft een spierziekte en door de ziekte van Crohn en artritis ben ik zelf ook chronisch ziek.”

De onverwachte, nieuwe terugvordering viel haar extra zwaar. „Ik weet niet hoe ik het in december ga redden, ik heb er slapeloze nachten van. Ik probeer nu wat spullen te verkopen zodat ik eten op tafel kan zetten.”

Staatssecretaris Snel deed woensdag meer beloftes. Er komt een speciaal telefoonnummer voor gedupeerden, ouders krijgen begeleiding bij het aanvragen van compensatie. Eva Gonzales Perez, advocaat van zo’n dertig ‘CAF-11-ouders’, vindt het niet genoeg. „Eigenlijk is het elke keer hetzelfde. Sorry hier, sorry daar. Verbeteringen zijn op de toekomst gericht, maar dat is leren van fouten ten koste van burgers.” Ze zegt dat CAF-11-ouders voor de Kerst gecompenseerd zouden worden. „Ik zie dat nog niet gebeuren, hooguit een basisvergoeding. Ik heb nog geen uitnodiging gehad om aan tafel te komen zitten. En als ik die krijg, zal het waarschijnlijk uitdraaien op overleggen, contact met mediators en bezwaar aantekenen. Die compensatie zit er voorlopig nog niet in en voor de niet-CAF ouders zal het proces nog veel langer duren.”