De terugkomst van Jan Smeets

In Londen, bij het laatste staartje van de Grand Chess Tour, klaagde Levon Aronian over zijn gezondheid, Ding Liren over het peil van zijn spel en Magnus Carlsen zei toen hij daar in de halve finale was uitgeschakeld, dat hij ’s ochtends al had gevoeld dat het zijn dag niet was. Alleen Maxime Vachier-Lagrave, die Carlsen in vluggertjes had verslagen, klaagde niet. Die speelt dit weekeinde tegen Ding Liren de finale van de Grand Tour en dan begint op 10 december in Jeruzalem een toernooi dat voor hem veel belangrijker is: het laatste van de serie toernooien van de FIDE Grand Prix, waarin hij nog kan hopen een plaats in het kandidatentoernooi te verwerven.

Het zou geen wonder zijn als de helden uitgeput waren, want nog nooit is er een jaar geweest waarin de topspelers zo vaak optraden als in 2019. Medelijden is misplaatst, want ze verdienen veel geld en ze houden van schaken. Als er geen serieus toernooi aan de gang is, spelen ze vluggertjes op een website. Carlsen houdt van het razendsnelle ‘bullet’, met een minuut bedenktijd voor de hele partij.

Hoewel Carlsen in de laatste maanden van 2019 lang niet altijd de superman was die hij wil zijn, was het al met al een mooi jaar voor hem. Op de ratinglijst voor het klassieke schaak, en daar gaat het toch eigenlijk om, is hij zijn concurrenten ver ontstegen.

In de opgave onderaan ziet u een prachtzet van Carlsen, maar de partij van de week is oer-Nederlands, uit het NK rapidschaak dat vorige zondag in Amstelveen werd gewonnen door Jan Smeets.

Smeets, geboren in 1985, was in 2003 even de jongste Nederlandse grootmeester aller tijden. In 2008 en 2010 was hij Nederlands kampioen, die laatste keer boven Anish Giri en Loek van Wely, maar toen ging hij werken als econoom en hoorden we minder van hem. Een groot verlies voor het schaken, misschien winst voor de economie.

Jan Smeets - Jorden van Foreest, NK rapid, Amstelveen 2019

1. e4 c5 2. Pf3 d6 3. d4 cxd4 4. Pxd4 Pf6 5. Pc3 a6 6. Le2 e5 7. Pf5 Dit zie je niet vaak. 7...d5 8. Lg5 d4 9. Lxf6 gxf6 Ook 9...Dxf6 10. Pd5 Dd8 is niet slecht. 10. Pb1 Lb4+ 11. Kf1 Misschien wilde wit geen dameruil, wat na 11. c3 dxc3 of 11. Pd2 Da5 kon gebeuren. 11...Lxf5 12. exf5 Pc6 13. Ld3 Dd5 14. De2 0-0-0 15. a3 Da5 Zwarts dame en loper verhinderen de ontwikkelingzet Pb1-d2, maar ze kunnen daar niet eeuwig blijven. 16. g3 Kb8 17. Df3 Pe7 18. Le4 Pc8 Dit gaat mis, maar zwart had zorgen. Na 18...Td7 19. Kg2 dreigt wit 20. axb4 Dxa1 21. Db3 met damevangst. 19. Lxb7 Db5+ 20. Kg2 Dxb7 21. axb4 e4 22. Df4+ Pd6 23. Pd2 The8 24. Pc4 e3+ 25. f3 Dc7 26. Txa6 Dxc4 27. Txd6 Dxc2+ Wie zou dit niet doen, maar de opening van de c-lijn wordt zwart fataal. 28. Kh3 Dc7 29. Tb6+ Kc8 30. Tc1 De enige zet, mooi en winnend.

Zie diagram

30...Td7 Hij verliest zijn dame, want na 30...Dxc1 31. Db8+ geeft wit snel mat. 31. Txc7+ Txc7 32. Ta6 Te5 Niet meteen 32...e2, want na 33. Ta8+ Kd7 34. Dxd4+ gaat zwart mat. 33. Dxd4 e2 34. Ta8+ Kb7 35. Da7+ Kc6 36. Da6+ Kd7 37. Dxf6 Dreigt 38. Td8 mat. Zwart gaf op.