Opinie

De puinzooi van 1973

Auke Kok

Altijd als ik door de Ferdinand Bolstraat fiets, bij Hotel Okura, denk ik aan de Oude RAI. Aan het gebouw met zijn halfronde dak dat er al lang niet meer staat, maar waar het toen zo eng was. Ik ben er één keer geweest en dat was voldoende om het nooit meer te vergeten. Januari 1973: het concert van de hardrockgroep Deep Purple. De chaos, de angst ieder moment harde klappen te krijgen. Waar nu de oudjes in wooncentrum d’Oude Raai worden verzorgd, hadden toen tientallen gewonden hulp nodig.

Deze keer hoefde ik niet eens naar die plek in De Pijp om herinneringen op te halen. Een blik in de krant volstond: Deep Purple zal volgend najaar opnieuw naar Amsterdam komen. De Engelse band is zo ‘iconisch’ dat een optreden een klein jaar van tevoren al wordt aangekondigd. Welnu, zo iconisch is mijn herinnering aan de puinzooi van 1973 dus ook. Ik zag de foto van zanger Ian Gillan en meteen zat ik weer als zestienjarige in kleermakerszit op de houten vloer in de lange kale hal tussen tienduizend anderen in.

Eind oktober 2020 zullen de bejaarden van Deep Purple in een van onder tot boven beveiligde Ziggo Dome alles doen om de fans te behagen

Sinds de verhuizing van de RAI naar het Europaplein in 1961 heette het gebouw aan de Ferdinand Bol de ‘Oude RAI’. Het werd meestal gebruikt als sporthal. En soms als popzaal, waar het, zoals die avond in 1973 bleek, totaal ongeschikt voor was. Het ging er op z’n seventies aan toe, rauw en rommelig. De fans gedroegen zich dermate negatief (slow hand clap, voorprogramma wegfluiten) dat Deep Purple weigerde te beginnen. Toen dat na een hoop geschreeuw alsnog gebeurde, maakten Gillan en de zijnen er na drie kwartier alweer een einde aan. En niks Child in Time. Iedereen woedend. Er vlogen lege en daarna volle bierblikjes door de lucht en toen een blikje de base drum doorboorde was dat het sein voor een massale bestorming van het podium.

Er schijnen enkele ordehandhavers te zijn geweest, maar ik heb ze toen niet gezien. Politie al helemaal niet. Overeenkomstig de tijdgeest was het ieder voor zich. De openbare ruimte was van ons, van de mensen. Daar zaten grote voordelen aan, al moest je wel goed uit je doppen kijken en hard kunnen weglopen. Dat laatste was mijn vaste voornemen toen het een veldslag werd en een volkomen bezopen roady wraakzuchtig zwaaiend met een microfoonstandaard mijn kant op kwam. Tegelijk met honderden anderen zocht ik veiligheid bij een veel te smalle zij-uitgang. Nog net op tijd wurmden we ons de open lucht in, richting Jozef Israëlskade.

Andere tijden – inderdaad. Eind oktober 2020 zullen de bejaarden van Deep Purple in een van onder tot boven beveiligde Ziggo Dome alles doen om de fans te behagen. Het zal er niet blauw zien van de rook maar zwart van de mannen met oortjes. Als illustratie van het nieuwe, aangeharkte Amsterdam zal alles volgens plan verlopen. Prikkelarm en veilig, een comfortabel avondje uit voor jong en oud.

Auke Kok is schrijver en journalist.