Opinie

Nieuwe bedreiging voor de NAVO: roddel en foute humor

Wereldleiders zijn ook maar mensen, constateerde Michel Kerres op de NAVO-top nabij Londen. Dat zorgde voor vermakelijke en zorgwekkende taferelen

Michel Kerres

Je weet het natuurlijk wel. Ook politici moeten ’s avonds naar bed en ’s ochtends weer op, verliezen wel eens hun geduld en als ze uren op ontvangsten rond hangen roddelen ze met hun soulmates. Toch was de video over de afgeluisterde politici op de NAVO-top onweerstaanbaar.

De cast was superbe: de premiers Trudeau, Johnson en president Macron, met bijrollen voor premier Rutte en prinses Anne. Het decor was koninklijk: een zaal in Buckingham Palace. Het onderwerp was onvermijdelijk: de informele leider van de westerse wereld, de machtigste speler in de NAVO, de immer controversiële Donald Trump.

Trudeau sprak over de aankondiging van Trump dat de volgende G7-bijeenkomst in Camp David zal plaatsvinden. Ook leek het alsof er gegrapt werd over Trumps lange persconferentie.

Ondeugende jongens betrapt op een schoolfeestje terwijl ze de meester belachelijk maken, meer stelde het niet voor. Maar Trump reageerde bruusk. Hij noemde de Canadese premier „hypocriet” en blies even later zijn persconferentie af met het argument dat hij in Londen al veel vragen had beantwoord.

Pijnlijke opmerkingen

Politici zijn vaak betrapt op pijnlijke opmerkingen, vaak pijnlijker dan die van Trudeau. De Franse president Sarkozy zei eens tegen president Obama dat de Israëlische premier Netanyahu een leugenaar is. President Chirac vertrouwde kanselier Schröder eens toe dat je een volk met een keuken zo slecht als de Britse niet kunt vertrouwen. En de klassieker onder de ‘open microfoons’ is van president Reagan die tijdens de Koude Oorlog te horen was met: „We beginnen over vijf minuten met bombarderen.”

Voor aanhangers van Trump is het niet grappig dat hun man belachelijk gemaakt wordt, alle anderen zullen denken: geen wonder dat de man wordt uitgelachen. De Democraat Joe Biden monteerde het onderonsje onmiddellijk in een reclamespotje met de boodschap We need a leader the world respects.

Het Trudeau-filmpje kreeg buitensporig veel aandacht – journalisten zijn net politici. Het filmpje kreeg zelfs zo veel aandacht dat het een ander, vileiner grapje, overschaduwde.

De opzienbarendste zichtbare confrontatie op de top vond plaats tussen Trump en Macron – de verhouding tussen die twee is voor de toekomst van de NAVO van groot belang. Trump hekelde Macrons eerdere analyse dat de NAVO „hersendood” is. Trump vond dat een belediging en probeerde de Franse president te kleineren door te verwijzen naar politieke onrust in Frankrijk en de beroerde staat van de Franse economie.

Even later probeerde Trump het met een venijnig geintje: „Wil je niet wat mooie IS-strijders van me hebben. Ik kan ze je geven. Je kunt nemen wie je wilt?” Macron verstarde en repliceerde strak met zijn zware accent: „Let’s be serious”.

Macrons boosheid onderstreepte dat er grapjes zijn die gemaakt kunnen worden en onderwerpen waar je niet mee geint. Maar inmiddels is het spel zo ruw dat niemand ervan opkijkt als een premier een hypocriet wordt genoemd of de president van de VS grapjes maakt over terroristen.

De 70-jarige NAVO stelt zich in op een heel scala aan dreigingen: Rusland, China, terrorisme, geknoei in cyberspace en dreiging uit de ruimte. De licht ontvlambare mega-ego’s aan de vergadertafel zijn tegenwoordig óók een bedreiging. Dan is het goed als iemand van tijd tot tijd roept: „Laten we serieus blijven”.

Redacteur geopolitiek Michel Kerres en Oost-Europa-deskundige Hubert Smeets schrijven hier afwisselend over de kantelende wereldorde.