Opinie

Kom er maar in, VVD- integriteitscommissie

Tom-Jan Meeus

Wat een belaagde politicus ook doet: het is eigenlijk nooit goed. Begaat hij fouten en weigert hij af te treden – plucheplakker. Treedt hij af en vindt hij een nieuwe baan – partijkartel. Zit hij thuis of krijgt hij een lagere functie – wachtgeld.

Dus je kunt je afvragen of het geklaag over wachtgeld redelijk is. Moet je mensen die de publieke zaak dienen, straffen met een kans op bijstand na hun vertrek? Ik bedoel: als je wilt dat falende bewindslieden echt nooit vertrekken, schaf dan vooral het wachtgeld af: dan hebben ze ook een financieel argument om zich hoe dan ook tegen een vroegtijdig vertrek te verzetten.

Toch gaf die wachtgeldkwestie rond VVD-voorman Klaas Dijkhoff, gemeld door de Volkskrant, vorige week reden tot twijfel. In zijn geval bleek dat je ook wachtgeld kunt krijgen als je van de ene hoogbetaalde functie (minister) overstapt naar een iets minder hoogbetaalde functie (fractievoorzitter). En Dijkhoff hield vol: hij wenste van dit recht geen afstand te doen. Maar vorige week wist je al: lang zou dit niet duren. Journalist Gerry van der List van Weekblad Elsevier schetst in zijn recente boek Liberale lessen treffend dat de VVD onder Rutte een campagnemachine is geworden, en uit campagneoogpunt kon Dijkhoffs wachtgeld natuurlijk nooit stand houden.

De fractievoorzitter vond een gaatje toen HP/De Tijd dinsdag onthulde dat hij onterecht een reiskostenvergoeding van 4.900 euro per jaar had ontvangen, hoewel hij gebruik maakt van een VVD-auto met chauffeur. Dijkhoff stortte dit snel terug en maakte meteen bekend dat hij alsnog met het wachtgeld stopt. Dit laatste werd dinsdag ook het nieuws.

Alleen: volgens de integriteitsregels van zijn eigen partij is die onterecht ontvangen reiskostenvergoeding een veel groter vergrijp. Ik noem een voorbeeldje: nadat NRC vier jaar geleden onthulde dat VVD-Kamerlid Mark Verheijen „duizenden euro’s” reiskosten te veel had gedeclareerd, oordeelde de integriteitscommissie van de partij snoeihard: Verheijen verdween uit de Kamer. Onlogisch was dit niet. De vuistregels integriteit van de VVD zijn zonneklaar: „U declareert geen kosten die al op een andere wijze worden vergoed.”

Het punt is alleen: dit laatste verwijt kun je even gemakkelijk aan het adres van Dijkhoff maken. En het zou natuurlijk hoogst merkwaardig zijn als de VVD in dit geval géén oordeel van de integriteitscommissie zou vragen. Of dat die integriteitscommissie in het geval van Dijkhoff tot een ander oordeel zou komen.

Dus: vergeet het wachtgeld, daar gáát dit niet over. En verder: kom er maar in, integriteitscommissie.

Tom-Jan Meeus (t.meeus@nrc.nl; @tomjanmeeus) schrijft op deze plek een wisselcolumn met Lotfi El Hamidi.