Nederland kiest harde lijn tegen Huawei in 5G-netwerk

Chinese technologie Nederland neemt voorzorgsmaatregelen om Huawei te weren uit mobiele netwerken. Dit heeft wellicht gevolgen voor T-Mobile.

Werkzaamheden aan een 5G-mast in Utah
Werkzaamheden aan een 5G-mast in Utah George Frey/Reuters

Chinese apparatuur moet veel makkelijker door providers uit hun mobiele netwerken verwijderd kunnen worden. Dat blijkt uit een algemene maatregel van bestuur, die het ministerie van Economische Zaken deze donderdag bekend maakte. De providers krijgen daarvoor dan wel een schadevergoeding.

Nederland neemt, explicieter dan voorheen, voorzorgsmaatregelen tegen cyberspionage of sabotage via netwerkapparatuur. Het nachtmerriescenario is een ‘killswitch’ die de mobiele netten plat kan leggen.

Extra controles op software of beheer zijn niet voldoende om zulke risico’s te mijden: de apparatuur moet fysiek verwijderd kunnen worden als ze komen van „een leverancier die onder invloed staat van een kwaadwillende partij.”

Het Chinese Huawei is, net als de Europese bedrijven Ericsson en Nokia, leverancier van telecomapparatuur. Al zijn nooit achterdeurtjes gevonden in Huawei-apparatuur, het bedrijf kan op de zwarte lijst belanden. China of Huawei worden niet genoemd, maar passen in de omschrijving: „Een product of dienst uit een land met wetgeving die commerciële of particuliere partijen verplicht samen te werken met de overheid van dat land.”

De aanleiding voor deze voorzorgsmaatregel is de invoering van de vijfde generatie mobiele netwerken, 5G. De veiling van de Nederlandse radiofrequenties vindt volgend jaar plaats. Naarmate de maatschappij verder digitaliseert, moet de onderliggende infrastructuur beter beschermd worden. De wet kan echter ook worden toegepast op de bestaande 4G-infrastructuur.

De details worden later, in een ministriële regeling, pas vastgesteld. Maar onder de huidige omstandigheden zou het gevolgen kunnen hebben voor T-Mobile, dat de kern van zijn mobiele netwerk bij Huawei afneemt en in 2014 het beheer en onderhoud uitbesteedde aan Huawei Enterprises. Dat contract had een looptijd van vijf jaar.

T-Mobile wil niet inhoudelijk reageren: „Dit is een kaderstellend stuk, waarbij de invulling van de details nog niet bekend zijn.”

Lees ook: Europa sluit Huawei niet uit – nog niet

Kritiek onderdeel

Nederland volgt de Europese lijn bij het beveiligen van de telecomsector. Alleen de kern van het netwerk wordt tot ‘kritiek onderdeel’ gerekend. De maatregel van bestuur houdt de mogelijkheid open om dit uit te breiden naar andere onderdelen van de infrastructuur, zoals het radionetwerk of de klantenregistratiesystemen.

Dat zou gevolgen kunnen hebben voor KPN, die apparatuur voor het radionetwerk bij Huawei afneemt en de klantenregistratie bij het Chinese ZTE (nu Alibaba) heeft ondergebracht.

Deze maatregel tegen ‘onbetrouwbare leveranciers’, zoals ze in het persbericht van economische Zaken genoemd worden, vloeit voort uit de Taskforce Economische Veiligheid waaraan behalve de inlichtingendiensten en het ministerie van Economische Zaken en Klimaat ook de netwerkbeheerders meewerkten.

Als providers hun netwerken ingrijpend moeten aanpassen wordt er rekening gehouden met de gevolgschade: ‘nadeelcompensatie’ heet dat „omdat de maatregel die leidt tot vervangen van producten en diensten uit het kritieke onderdelen van het netwerk pas sinds kortere tijd voorzienbaar was.”

Deze algemene maatregel van bestuur beschermt niet alleen tegen spionage of hackers. Het is ook een manier om het midden te vinden tussen de open Nederlandse economie en de enorme druk die de Amerikanen uitoefenen op hun bondgenoten om Huawei te weren. De VS gebruikt het weren van China’s succesvolste techbedrijf als pressiemiddel in de handelsoorlog tegen China.

In dat geopolitieke spel verhardt de Nederlandse lijn tegen China. Zo pleit Nederland in de EU nu voor bescherming van Europese bedrijven tegen buitenlandse concurrenten met staatssteun, bijvoorbeeld uit China.

Lees ook: Wie is er bang voor 5G - en 5 andere vragen