Onbekend Christus-icoon van 15de-eeuwse schilder Angelos Akotantos ontdekt

Kunsthandel Een Nederlandse en een Britse kunsthandelaar bieden het 25ste gesigneerde icoon van de beroemde Kretenzische schilder voor 1,5 miljoen euro aan.

Icoon van Angelos Akotantos
Icoon van Angelos Akotantos

Opwinding in de wereld van de iconen, de Byzantijnse religieuze kunst. Van Angelos Akotantos, de eerste iconenschilder die zijn werk signeerde en een van de grootheden van het genre, is een verlossingsicoon uit het tweede kwart van de vijftiende eeuw ontdekt.

Morsink Icon Gallery in Amsterdam en The Temple Gallery in Londen hebben het 39 bij 27 centimeter grote houten paneel woensdag in Londen gepresenteerd. Het is het 25ste paneel dat met zekerheid aan de in 1450 op Kreta overleden schilder kan worden toegeschreven.

Simon Morsink en Richard Temple kochten het paneel in januari bij een klein veilinghuis in de Amerikaanse staat Noord-Carolina. De inbrenger was een oudere heer die de icoon geërfd had van zijn moeder, een interieurarchitecte uit Long Island.

Het veilinghuis bood het paneel aan met een vraagprijs van 10.000 tot 15.000 dollar. De twee handelaren vragen nu 1,5 miljoen euro voor de icoon, waarop de verrijzenis van Christus wordt voorgesteld als de nederdaling ter helle. De geknielde Adam, symbool voor de gehele mensheid, wordt door Jezus uit het graf gehaald om hem weer tot leven te brengen.

Het bijzondere aan het herontdekte paneel is dat Angelos in het Latijn heeft gesigneerd. Alle andere bewaard gebleven iconen van zijn hand hebben een signatuur in het Grieks. Simon Morsink: „Kreta maakte destijds deel uit van de Venetiaanse republiek, een smeltkroes van culturen. Vermoedelijk had hij een Italiaanse opdrachtgever.”

Testament over slaapkamericoon

Het weinige dat over Angelos bekend is komt uit het testament dat de schilder in 1436, veertien jaar voor zijn dood, liet opmaken. Daaruit bleek dat hij rijk was en in bezit van een bibliotheek en twee iconen van eigen hand in zijn slaapkamer, waaronder een verlossingsicoon.

Simon Morsink hing zijn aankoop korte tijd in zijn eigen slaapkamer. „Fantastisch toch”, zegt hij, „dat dit mogelijk dezelfde icoon is?”

Maria Vassilaki, een Griekse hoogleraar die diverse boeken over Angelos publiceerde, zal binnenkort met de in Byzantijnse kunst gespecialiseerde Britse hoogleraar Robin Cormack een studie over het herontdekte paneel publiceren.