Profiel

Na dik twintig jaar willen Google-oprichters ‘trotse ouder’ zijn

Afscheid Sergey Brin en Larry Page bemoeiden zich de laatste jaren steeds minder met Google en dragen nu het leiderschap helemaal over. Sundar Pichai (47) volgt hen op.

Sergey Brin (l) en Larry Page in 2004.
Sergey Brin (l) en Larry Page in 2004. Foto John MacDougall/ AFP

Hoe lang blijft een bedrijf afhankelijk van zijn oprichters? En wanneer is de onderneming groter geworden dan de man of vrouw die haar ooit begon? En wanneer is het tijd om afscheid te nemen?

Het zijn vragen die elke ondernemer zich op een gegeven moment gaat stellen. De een besluit dan dat het nog niet zover is, en blijft. Soms zelfs zijn hele leven, zoals Steve Jobs bij elektronicafabrikant Apple of Jeff Bezos bij techbedrijf Amazon. Anderen, zoals Bill Gates bij Microsoft, komen tot een ander antwoord en dragen het bedrijf over aan een opvolger.

Tot die laatste groep behoren sinds dinsdagavond ook Sergey Brin en Larry Page, oprichters van internetbedrijf Google. In een uitgebreide verklaring kondigden zij aan per direct af te treden als hoogste bestuurders bij Google’s moederbedrijf Alphabet. Het duo wordt opgevolgd door de 47-jarige Sundar Pichai, die al ruim vier jaar Google aanstuurt.

Advies en liefde

In hun toelichting vergelijken de twee Amerikaanse oprichters het aansturen van een bedrijf met het ouderschap. „Als het bedrijf een mens was, dan zou het vandaag, in 2019 een jongvolwassene van 21 zijn en zou het tijd zijn om het nest te verlaten. Hoewel het een enorm voorrecht was om zo lang zo betrokken te zijn bij de dagelijkse leiding, denken we dat het tijd wordt om de rol van trotse ouder aan te nemen: advies en liefde geven, niet dagelijks zeuren.”

Als een verrassing komt het vertrek van Brin en Page allerminst. De laatste jaren nam het duo al voorzichtig afstand van de dagelijkse leiding van het bedrijf en traden ze steeds minder op in het openbaar. De oprichting van Alphabet diende daar ook toe: het stelde Brin en Page in de gelegenheid zich meer met andere projecten bezig te houden en Google onder te brengen bij Pichai.

Nu is het moment aangebroken om de leiding helemaal op te geven, beseffen ze. Een bestuursstructuur met twee topmannen en een bestuursvoorzitter is ingewikkelder dan noodzakelijk, schrijven de oprichters. „Wij waren het die vast bleven houden aan onze bestuursrollen, terwijl er een betere manier is om het bedrijf aan te sturen.”

Sundar Pichai in maart dit jaar tijdens een conferentie voor game-ontwikkelaars in San Francisco. Foto Josh Edelson/AFP

Orde in de chaos

Brin (46) en Page (46) begonnen zoekmachine Google in 1996 op hun studentenkamer, als onderzoeksproject voor Stanford University. Ze wilden orde scheppen in de enorme chaos die het internet tot dan toe was. BackRub, zoals hun zoekmachine de eerste twee jaar heette, deed dat op een iets andere manier dan concurrenten zoals Yahoo, Lycos en Altavista. Het algoritme baseerde zich niet alleen op hoe vaak een woord op een webpagina voorkwam, maar keek ook naar hoe vaak tussen pagina’s werd gelinkt.

In de eerste jaren richtten de Amerikaanse internetondernemers zich vooral op hun zoekmachine, en plaatsten ze advertenties en gesponsorde links. Maar na de beursgang in 2004 breidde Google in rap tempo zijn diensten uit. Het bedrijf ontwikkelde onder meer e-maildienst Gmail, kaartendienst Google Earth, een eigen agenda en een vertaalapplicatie. En als ze het niet zelf bouwden dan kochten ze het wel, zoals ze dat deden met mobiel besturingssysteem Android, videodienst YouTube en smartphonemaker HTC.

Maar met die invloed groeide ook de twijfels over Google. Werd het bedrijf niet té machtig? En maakte Google geen misbruik van die macht? Dit voorjaar nog kreeg Google van de Europese Unie een boete van anderhalf miljard euro vanwege machtsmisbruik. Het was de derde boete in drie jaar tijd, en de hoogste ooit door Brussel opgelegd. Deze zomer kondigde de Amerikaanse Justitie een breed onderzoek aan naar machtsmisbruik en marktverstoring door „zoekmachines, sociale media en detailhandel”.

Het antwoord op die verwijten laten Brin en Page nu aan hun opvolger Pichai. Toch zullen ze het bedrijf niet helemaal verlaten, zo schrijft de Indiër in een reactie op hun vertrek. De oprichters blijven aan als bestuurders en zullen in die rol het bestuur blijven adviseren. Bovendien houden ze zeggenschap over Alphabet en Google, omdat Brin en Page als aandeelhouders samen 51 procent van het stemrecht bezitten.

Lees ook: Het nieuwe datadieet van Google en Facebook