Geen cent er meer bij, maar Dijkhoff houdt zijn wachtgeld | Er is een vrouwenquotum, en nu?

De Haagse Stemming Met Klaas Dijkhoff, Sander Dekker en William Moorlag. Ook elke ochtend De Haagse Stemming in je inbox? Schrijf je in!

Er wordt geproost in Den Haag, want de Tweede Kamer stemt vóór een vrouwenquotum. Minder vreugde is er in het kamp-Klaas Dijkhoff. De VVD-kroonprins heeft nog wel wat vragen te beantwoorden. En in de senaat zaagt het CDA ongezien aan de poten van het klimaatakkoord.

QUOTUM ERAT DEMONSTRANDUM: Een week later dan gepland kan Ingrid van Engelshoven (Onderwijs, Cultuur en Wetenschap, D66) alsnog de champagne ontkurken. Nederland krijgt een vrouwenquotum: bij beursgenoteerde bedrijven moet de raad van commissarissen voortaan voor minstens 30 procent uit vrouwen bestaan. Nu is dat 26,8 procent – met 66 vrouwen is het quotum bereikt. Volgens voorstanders als SER-voorzitter Mariëtte Hamer is het indirecte effect veel groter: meer vrouwelijke commissarissen zorgen vanzelf voor meer vrouwelijke bestuurders en voor meer zichtbare vrouwelijke rolmodellen op de werkvloer. Alleen minister Sander Dekker (Rechtsbescherming, VVD) moet nu nog overtuigd worden om het quotum ook daadwerkelijk in een wet te gieten: hij liet eerder weten dat hij daar niets voor voelde.

UITKERINGSTREKKER: Een beetje politieke crisis is hij wel gewend, maar niet eerder lag Klaas Dijkhoff persoonlijk zo onder vuur. Gisterochtend meldde HP/De Tijd dat Dijkhoff niet alleen sinds zijn kabinetsjaren in Rutte II meer dan 80.000 euro aan wachtgeld heeft ontvangen, maar ook nog eens jaarlijks ten onrechte bijna vijfduizend euro incasseerde aan reiskostenvergoedingen. Dat was „een stomme fout”, vond de VVD-fractievoorzitter zelf. En bij nader inzien wilde hij vanwege „de beeldvorming” afzien van de rest van zijn wachtgeld – nog eens enkele tienduizenden euro’s. Maar dat kan niet, liet het ministerie van Binnenlandse Zaken al snel weten. Dijkhoff moest kiezen: alles houden óf alles terugstorten. In dat laatste had hij geen zin, dus hij houdt zijn geld en probeert nieuwe uitbetalingen voortaan direct terug te storten.

Ongerijmd: Er was leedvermaak, er waren heel veel beelden van ongemakkelijk weglopende VVD’ers, maar er waren ook serieuze vragen. Hoe kon Dijkhoff deze keuzes rijmen met zijn ferme uitlatingen uit het verleden over onterecht ontvangen toeslagen? Moet een VVD-Kamerlid (met bijbehorend salaris) wachtgeld niet principeel afwijzen? Had Dijkhoff – net als zijn wachtgeld innende collega Arne Weverling – niet even met de VVD-integriteitshelpdesk moeten bellen? En wat doet dit met zijn imago als liberale kroonprins?

Doempartij: Terwijl premier Mark Rutte met Boris Johnson, Emmanuel Macron en Justin Trudeau grappen tapte over Donald Trump op de NAVO-top in Londen, ligt zijn partij in Den Haag er minder ontspannen bij. Het voelt bij de VVD alsof in korte tijd een grote bak ellende over de partij wordt uitgestort. Politieke nederlagen in het kabinet, gemopper in de achterban, kritiek op de regie van Rutte, kleine relletjes. Zoals een VVD’er na een dag vol Dijkhoffnieuws aan politiek columnist Tom-Jan Meeus toevertrouwde: „We hebben altijd vermoed dat ons het lot van Lubbers, Kok en Balkenende wachtte, maar vandaag dacht ik voor het eerst: het begint blijkbaar.

VERHITTE TOESTANDEN: Alle kolencentrales dicht in 2030, het was misschien wel de meest concrete ingreep die het kabinet dit jaar aankondigde om de klimaatdoelen te halen en het Urgenda-vonnis uit te voeren. Die centrales leggen het af tegen duurzame energie en slokken subsidie op. Tegelijkertijd is het pijnlijk, omdat drie van de vijf kolencentrales minder dan vijf jaar oud zijn. En dat voelt niet fijn, maakte een aantal partijen duidelijk tijdens het Eerste Kamerdebat over de sluiting. Ook coalitiepartij CDA klaagde over „zigzagbeleid” van de overheid en de „onsamenhangendheid der dingen”. CDA-senator Niek Jan van Kesteren vroeg zich af: kan die sluiting over vijf jaar niet heroverwogen worden? Zijn partij stemt, net als een meerderheid van de senaat, vrijwel zeker in met de versnelde sluiting. Maar hier werd voor het eerst in maanden weer openlijk binnen de coalitie aan de stoelpoten gezaagd van het klimaatbeleid.

PAS IN NIEUWE JAS: Kamerleden van de oppositie waren al sceptisch over de spoedwet waarmee het kabinet de stikstofcrisis tot rust wil brengen, nu roeren ook anderen zich. Zo krijgt de Kamer vandaag een nota die twijfelt aan de juridische houdbaarheid en ligt er nog altijd een uiterst kritisch rapport van de adviseringstak van de Raad van State. Zelfs brancheorganisatie Bouwend Nederland sluit zich aan bij het koor dat roept om meer natuurmaatregelen – om te voorkomen dat de bouw straks opnieuw stil valt. Kamerlid William Moorlag (PvdA) vreest na het gesneuvelde stikstofprogramma (PAS) nu een „PAS in een nieuwe jas”.

De stemming: Niet onbelangrijk: de verlaging van de maximumsnelheid regelt het kabinet bij nader inzien buiten deze spoedwet om. Zo kan GroenLinks tégen deze wet stemmen, zonder daarmee de snelheidsverlaging tegen te houden. In het AD dreigt Klaver dan ook met een tegenstem – een geluid dat we sinds zijn betoog tegen scorebordpolitiek niet meer dachten te gaan horen.

Quote van de dag:

„Dramaqueen.”

Tweede Kamervoorzitter Khadija Arib heeft het even gehad met Thierry Baudet (FvD), die klaagt dat de stem die zijn fractie heeft uitgebracht door de voorzitter over het hoofd is gezien.