De Astros waren in eigen stadion vaak iets té goed

Amerikaans honkbal De honkballers van Houston Astros wonnen in 2017 de World Series. Maar nu gaat een beerput open. Speelden de Astros vals?

De spelers van Houston Astros vieren hun titel in de World Series na de zege op Los Angeles Dodgers in november 2017.
De spelers van Houston Astros vieren hun titel in de World Series na de zege op Los Angeles Dodgers in november 2017. Foto MIKE NELSON/EPA

Voor de Amerikaanse stad Houston was het honkbalkampioenschap van het plaatselijke team de Astros in 2017 een opsteker na een rampzomer. De miljoenenstad in Texas was zwaar gehavend door orkaan Harvey. Spelers van de Astros hielpen met reddingswerk na overstromingen. Hun zege tegen Los Angeles Dodgers bij de World Series, de kroon op de Noord-Amerikaanse competitie, was voor velen dat najaar een pleister op de wonde.

Inmiddels is die overwinning besmet door beschuldigingen dat de ploeg dat seizoen vals heeft gespeeld. Voormalig pitcher Mike Fiers onthulde vorige maand tegenover website The Athletic dat de Astros in hun thuisstadion gebarentaal van hun tegenstanders met behulp van technologie stiekem zouden hebben bespied. Daarmee konden ze informatie over de te verwachten worp doorspelen aan hun eigen slagman. Een zonde in het honkbal.

Lees ook: Paranoia in het honkbal – het ontcijferen van gebaren.

Volgens Fiers, die inmiddels als pitcher speelt voor Oakland Athletics, volgde zijn oude ploeg via een camera in het veld de handgebaren van de catcher aan de pitcher van de tegenstander. De beelden zouden te zien zijn geweest op een scherm in de gang tussen de reservebanken van de Astros en hun kleedkamer. Als de Astros dachten de gebaren te hebben ontcijferd, gaven ze hun slagman een signaal door hard op een vuilnisbak te slaan. Eén klap betekende dat er een zogeheten off-speed pitch op komst was: een langzamere worp, waardoor een slagman vaak te vroeg slaat – en mist.

„Ik moest het mijn team laten weten, zodat we erop voorbereid waren toen we een uitwedstrijd tegen hen speelden”, zei Fiers, die van 2015 tot en met 2017 voor de Astros speelde. Door het vermeende bedrog naar buiten te brengen, doorbrak hij een taboe. Profhonkballers praten meestal niet over tactieken om te sjoemelen, uit vrees dat beschuldigingen jegens anderen tegenbeschuldigingen uitlokken. „Ik hoop dat de sport een beetje wordt opgeschoond”, zei Fiers tegen The Athletic.

Videobewijs

Diverse bronnen, onder wie Danny Farquhar, de toenmalige pitcher van Chicago White Sox die het bedrog in de gaten had, hebben het verhaal van Fiers bevestigd. Ook is videobewijs opgedoken. De Astros hebben in een reactie laten weten de zaak te onderzoeken.

De Noord-Amerikaanse honkbalorganisatie MLB heeft een onderzoek ingesteld naar de aantijgingen. Zeker vijftien tot twintig medewerkers van de Astros zijn inmiddels door de onderzoekers ondervraagd, melden bronnen aan Sports Illustrated. Volgens MLB-topman Rob Manfred wordt ook bekeken of Houston in 2018 en 2019 met het vermeende bedrog is doorgegaan. De Astros haalden ook dit jaar de World Series, maar verloren uiteindelijk van Washington Nationals.

Een golf van publiciteit over de controverse betekent voor de Amerikaanse honkbalwereld dat ze serieus het hoofd moet bieden aan het fenomeen van het ‘stelen van tekens’ in de sport. Want hoewel verdenkingen van valse praktijken met behulp van technologie veel voorkomen, zijn er zelden consequenties. In 2017 kreeg Boston Red Sox een boete opgelegd voor het gebruik van Apple-horloges om gebaren van New York Yankees door te geven. Verder is er sindsdien weinig actie ondernomen, ondanks de proliferatie van technologische hulpmiddelen die het valsspelen vergemakkelijken.

Het interpreteren van handgebaren van de tegenpartij is op zichzelf niet nieuw in het honkbal. Kennis van wat voor soort worp op komst is, kan de slagman een groot voordeel opleveren. De verholen vingergebaren van de op hun hurken zittende catchers aan de pitcher worden daarom nauwlettend gevolgd als ze zichtbaar zijn. Zo kunnen spelers op het tweede honk vaak meekijken. Zolang dat met het blote oog gebeurt, hoort het bij het spel.

Stiekeme hulp van technologie bij het doorgeven van gebaren is echter verboden. Dat is lastiger te controleren, met high-tech middelen die steeds kleiner worden. Eerder dit jaar stelde MLB nieuwe richtlijnen op om het gebruik van technologie bij het bespieden van gebaren tegen te gaan. Zo zijn geen camera’s meer toegestaan op het veld behalve die van omroepen, en worden camerabeelden inmiddels met acht seconden vertraging doorgegeven. Videoruimtes waar medewerkers van honkbalteams wedstrijden analyseren, ontvangen wel livebeelden, maar staan onder bewaking om misbruik te voorkomen. Die regels golden nog niet in 2017.

Slecht imago

De beschuldigingen versterken het imago van de Astros als een club die bereid is tot het uiterste te gaan om voordeel te behalen. De afgelopen vijf jaar is de ploeg, die opklom uit de onderste regionen, regelmatig beschuldigd van trucs, waaronder het gebruik van camera’s.

Daarnaast kwamen de Astros in oktober van dit jaar in opspraak wegens een controverse rond Roberto Osuna, die in 2018 werd gecontracteerd ondanks beschuldigingen van huiselijk geweld. Astros-bestuurder Brandon Taubman verdedigde Osuna met scheldwoorden tegenover drie vrouwelijke verslaggevers. Hij werd ontslagen.

Hebben de Astros voordeel gehad van hun vermeende bedrog, op weg naar de titel in 2017? Het is moeilijk om dat met zekerheid te zeggen. Sports Illustrated vergeleek statistieken van zogeheten whiffs (misslagen), en stelde vast dat de Astros in hun thuisduels aanmerkelijk minder vaak missloegen dan andere teams. Ook was het slaggemiddelde van de Astros in thuiswedstrijden beduidend hoger dan in hun uitduels. Vaststaat dat er een schaduw is geworpen over hun kampioenschap van dat jaar.

Valsspelers

Volgens Brian Smith, sportcolumnist bij de Houston Chronicle, hangt de „gouden periode” die de club recentelijk heeft doorgemaakt opeens in het ongewisse. „Terecht of onterecht, miljoenen zijn er al van overtuigd dat de Astros ernstige valsspelers zijn”, schreef hij. Anderzijds geloven weinigen dat de Astros als enigen hebben gezondigd. Volgens Smith worden ze „vervolgd voor de misdaden van velen”.

Breder gezien tasten berichten over cheating het imago van het honkbal aan. Daarom heeft MLB-topman Rob Manfred gezinspeeld op onverbiddelijkheid als de Astros schuldig blijken. Niet alleen boetes, maar ook schorsing van betrokkenen en beperking van rechten om nieuwe spelers te kiezen liggen daarbij op tafel. „Beschuldigingen met betrekking tot schendingen van de regels die de uitslagen van wedstrijden hebben beïnvloed, zijn van de grootste ernst”, zei Manfred in november. „Het raakt de integriteit van de sport.”