‘Buitenwater tijdens Spelen in Tokio te warm om veilig te zwemmen’

Meerdere zwemmers en coaches willen dat het openwaterzwemmen en de triatlon tijdens de Olympische Spelen in 2020 worden verplaatst naar kouder water.
Zwemmers afgelopen zomer in Tokio bereiden zich voor op de Olympische Spelen in 2020.
Zwemmers afgelopen zomer in Tokio bereiden zich voor op de Olympische Spelen in 2020. Foto Jae C. Hong/AP

Meerdere zwemmers en zwemcoaches vinden de hoge buitenwatertemperatuur en luchtvochtigheid in Tokio zorgelijk met het oog op de Olympische Spelen aldaar in 2020. Volgens hen zijn de temperaturen levensgevaarlijk en moet worden gekeken naar een alternatieve locatie voor het openwaterzwemmen en de triatlon, meldt persbureau AP woensdag. Al eind oktober besloot het Internationaal Olympisch Comité (IOC) de marathon vanwege de hitte te verplaatsen naar Sapporo.

De watertemperatuur in het Odaiba Marine Park, waar de openwaterzwemmers en de triatleten volgend jaar om goud strijden, lag afgelopen zomer gemiddeld tussen de 29 en 30 graden Celsius. Op één dag klom de temperatuur naar 30,5 graden. Dat is net onder de limiet van 31 graden Celsius die de internationale zwemfederatie FINA heeft vastgesteld. Overschrijdt de watertemperatuur die grens, dan is zwemmen niet langer veilig want dan dreigt het risico dat zwemmers levensbedreigend oververhit raken. In dat geval moet een wedstrijd worden ingekort of geannuleerd.

Negen jaar geleden volgde de regelgeving van de FINA op aandringen van zwemmers na de dood van Fran Crippen. De Amerikaan overleed in 2010 tijdens een wedstrijd in de Verenigde Arabische Emiraten. De temperatuur van het zeewater lag die dag boven de 31 graden. Zwemmers hadden zoveel last van de hitte dat ze moesten happen naar lucht en klaagden over hoofdpijn, misselijkheid en duizeligheid.

Crippen raakte vermist tijdens een wereldbekerwedstrijd over tien kilometer, de olympische afstand. Zijn lichaam werd twee uur nadat hij had moeten finishen gevonden door duikers, vierhonderd meter van de finish. Hij overleed door hitte-uitputting en verdrinking. Drie andere zwemmers eindigden die dag in het ziekenhuis, onder wie de Amerikaanse Christine Jennings. Zij raakte direct na de wedstrijd bewusteloos.

Lees meer over de gevaren tijdens bewuste wedstrijd in 2010

‘Dodelijke afloop’

Catherine Kase van het Amerikaanse olympisch team is een van de coaches die haar zorgen uit tegen AP. „Een marathonloper krijgt een paar blauwe plekken als hij flauwvalt. Voor een zwemmer in open water kan dit dodelijk aflopen.” Amerikaanse zwemmers worden volgens Kase geadviseerd niet deel te nemen aan wedstrijden bij een watertemperatuur van 29,5 graden of hoger. In oktober trokken Amerikaanse en Canadese zwemmers zich terug uit een wedstrijd die werd gehouden in hetzelfde water als waarin Crippen overleed.

Ook John Leonard, algemeen directeur van de Amerikaanse federatie voor zwemcoaches, waarschuwt dat de veiligheid van zwemmers in het geding is. Hij verwijt de FINA dat ze „altijd over veiligheid praat”, maar sporters desondanks in gevaar brengt. Andere coaches vinden dat de zwemmers het gewoon moeten bolwerken met de omstandigheden die er zijn, zoals de Braziliaanse coach Fernando Possenti. „Hitte en luchtvochtigheid horen erbij.”

Ook de algemeen directeur van de FINA, Cornel Marculescu, zegt dat „dit is wat het is”. Volgens hem wordt de watertemperatuur constant gecontroleerd. Wel hield hij de mogelijk open dat wedstrijden worden verplaatst naar vroeg in de ochtend, om zo de hitte voor te zijn. Overdag is het in augustus gemiddeld 31 graden in Tokio. Het IOC onderzoekt daarnaast maatregelen om de hoge watertemperatuur tegen te gaan, zoals onderwaterschermen plaatsen die bij warm weer openklappen om de zon te weren. Na het verplaatsen van de marathon sloot de organisatie verdere locatiewijzigingen uit.

De zwemcoaches maken zich ook zorgen over de kwaliteit van het water, waarin de E. coli-bacterie is aangetroffen. Die hoeveelheid ligt volgens het IOC op de meeste dagen echter binnen de limiet. Tijdens de Olympische Spelen 2016 in Rio de Janeiro was er veel te doen om de zware vervuiling van het water.