Literatuurmuseum koopt schilderij 'De Herenclub’

Schrijversportret Het museum overweegt een moderne vrouwelijke tegenhanger van het literaire herenclub schilderij te maken.

Harry Mulisch als middelpunt van het schilderij De Herenclub van Kik Zeiler.
Harry Mulisch als middelpunt van het schilderij De Herenclub van Kik Zeiler.

Het Literatuurmuseum in Den Haag heeft dinsdagavond bij NRC Veilingen het schilderij De Herenclub verworven. Het in 1985 door Kik Zeiler voltooide groepsportret met schrijver Harry Mulisch en twaalf andere leden van de legendarische vriendenclub vertegenwoordigt volgens directeur Aad Meinderts een typerende periode: „De tijd dat mannen nog de dienst uitmaakten.”

Meinderts betwijfelt of zo’n besloten mannenclub als De Herenclub nu nog zou functioneren. Om te onderstrepen dat de tijden zijn veranderd, overweegt het Literatuurmuseum daarom een vrouwelijke pendant te laten maken en die naast De Herenclub te hangen.

Vrouwelijke schrijvers

Meinderts: „Dat idee opperde ik gister intern. Een grapje, maar mijn collega’s vonden het een heel goed idee. Wie daarop zouden moeten staan? Ik weet een groep vrouwelijke schrijvers die regelmatig informeel bijeenkomt.” Tot die groep behoren volgens Meinderts onder anderen Alma Mathijsen, Niña Weijers, Hanna Bervoets, Clarice Gargard en Maartje Wortel.

De Herenclub is in 1977 opgericht en komt, hoewel veel leden zijn overleden, nog altijd op maandagavonden in een restaurant bijeen. Mulisch bepaalde tot zijn dood in 2010 wie aan tafel mochten aanschuiven. Naast schrijvers (ook Gerrit Komrij en Cees Nooteboom) waren dat kunstenaars (Jeroen Henneman, Peter Schat, Reinbert de Leeuw) en intellectuelen (Marcel van Dam, Wim Duisenberg en Hans van Mierlo). Vrouwen was een van de taboe-onderwerpen aan tafel.

Schrijver Alma Mathijsen heeft ambivalente gevoelens bij Meinderts suggestie. „Mijn vrienden, dat is mijn privé-leven, het gaat om de boeken.” Maar om een punt te maken, en omdat het „te leuk is met een groep lieve mensen geportretteerd te worden”, zou ze toch geen ‘nee’ zeggen.

Het schilderij De Herenclub hing tot de veiling al bijna drie decennia op een prominente plek in het Literatuurmuseum. Petra Laseur, de weduwe van Herenclub-lid en opdrachtgever Martin Veltman, besloot het groepsportret te veilen. Met hulp van een anonieme financier kreeg het museum het schilderij voor 50.205 euro definitief in bezit.