In Rusland is de NAVO als vijand nog springlevend

Veiligheid De Russen worden bedolven onder alarmerende berichten.

Russische militairen tijdens de annexatie van de Krim bij het hoofdkwartier van de marine in Sebastopol.
Russische militairen tijdens de annexatie van de Krim bij het hoofdkwartier van de marine in Sebastopol. Foto Oleg Klimov/Getty Images

Van Kaliningrad tot Vladivostok: iedere Rus weet wat de NAVO is. In Rusland gaat haast geen dag voorbij of de Russische staats-tv bericht over de militaire alliantie.

Een NAVO-oefening in Litouwen, militaire adviseurs in Oekraïne, een fregat in de Zwarte Zee – het Russische journaal springt er bovenop. De boodschap is steeds dezelfde: de Noord-Atlantische Verdragsorganisatie is een agressief militaristisch instituut dat morrelt aan de poorten van het Russische moederland.

De hysterische berichtgeving valt in vruchtbare aarde. Sinds het einde van de Sovjet-Unie is de animositeit ten opzichte van de NAVO een stabiele factor in de Russische maatschappij. Het onafhankelijke Levada-Centrum doet al decennia onderzoek naar vijandbeelden onder de Russische bevolking en stelt steeds dezelfde vraag: „Moet Rusland zich zorgen maken over de westelijke NAVO-landen?”

In 1997 beantwoordde 60 procent van de bevolking die vraag bevestigend. Afgelopen jaar was het nog altijd 58 procent.

Vooral onder oudere Russen is er oud zeer over het einde van de Sovjet-Unie en het verlies van de status als supermacht. De ‘nederlaag’ in de Koude Oorlog werd nog eens onderstreept door de geleidelijke uitbreiding van de NAVO in oostelijke richting.

Lees ook: NAVO al vaker bijna dood maar weer opgekrabbeld

Nu zelfs Oekraïne hardop droomt van lidmaatschap, lijkt Rusland van alle kanten te worden ingesloten door zijn historische tegenstander. De sancties die werden afgekondigd na de annexatie van de Krim en de oorlog in de Donbas laten bovendien zien dat het ‘Westen’ weinig goeds in de zin heeft.

Tegengas

Vladimir Poetin zegt altijd dat de ‘monopolaire’ wereld (lees: Amerikaanse hegemonie) de internationale vrede en veiligheid negatief heeft beïnvloed. De almachtige VS hebben tegengas nodig – het liefst van Rusland.

De overgrote meerderheid van de Russen is het met hem eens en is blij met de groeiende invloed van Moskou op het wereldtoneel. In 1998 vond slechts 17 procent van de Russische bevolking dat het land zich kon meten met grote spelers als de VS en China. Inmiddels is dat 41 procent. Rusland begint weer mee tellen. En voor veel Russen staat een ding vast: de NAVO wil dat verhinderen.