Duizenden Polen demonstreren tegen ontmanteling rechtsstaat

In 105 steden en dorpen wordt zondag gedemonstreerd tegen intimidatie van rechters door leden van de conservatieve regering.
Demonstranten in de stad Poznan in het westen van Polen.
Demonstranten in de stad Poznan in het westen van Polen. Foto Lukasz Cynalewski/Reuters

In 105 Poolse dorpen en steden is zondag gedemonstreerd tegen de ontmanteling van de rechtsstaat, meldt persbureau Reuters. Duizenden demonstranten gingen de straat op om zich uit te spreken tegen politieke bemoeienis en intimidatie door leden van de conservatieve regeringspartij PiS. Rechters die kritiek hebben op besluiten van deze partij worden veelvuldig lastiggevallen via (sociale) media en op de werkvloer tegengewerkt.

Een van de demonstranten was rechter Pawel Juszczyszyn. Hij werd vorige week geschorst nadat hij kritiek had geuit op de juridische hervormingen die de regering heeft doorgevoerd. Volgens Juszczyszyn ondermijnen de hervormingen de onafhankelijkheid van het rechtssysteem in Polen. De rechter riep zijn collega’s zondag op om zich te verzetten:

„Laat je niet bang maken. Wees onafhankelijk. Wees moedig. Wees sterk. [...] Ik hoop dat het recht en eerlijkheid uiteindelijk zullen overwinnen.”

Juszczyszyn werd geschorst omdat hij de kanselarij van het parlement had opgedragen de lijst van (politieke) steunbetuigingen aan leden van de Poolse Raad voor de Rechtspraak (KRS) te openbaren. De KRS is verantwoordelijk voor de selectie van rechters op cruciale posities, zoals de tuchtrechters die oordelen in zaken als die van Juszczyszyn. Volgens de tuchtrechter die Juszczyszyn schorste, heeft hij met zijn uitspraak de „waardigheid van het ambt” beschadigd.

Correctie (2 december 2019): In een eerdere versie van dit stuk stond dat „rechters onder de nieuwe regels verplicht met pensioen moeten op hun 65ste”. Deze regel is inmiddels teruggedraaid op last van het Europees Hof van Justitie. Hierboven is de tekst aangepast.