MRI-scan kan borstkanker in dicht weefsel opsporen

Gezondheidszorg Vrouwen met zeer compact borstweefsel lijken gebaat bij een extra MRI-scan naast het bevolkingsonderzoek voor borstkanker.

Foto UMC Utrecht

Bij vrouwen met zeer dicht borstweefsel kan een aanvullende MRI-scan bovenop de gangbare mammografie borstkanker eerder opsporen. Van elke duizend vrouwen met dicht borstweefsel bleken er zeventien borstkanker te hebben die bij de gewone screening met een röntgenfoto nog niet te zien was. Dat wijst een grootschalig Nederlands onderzoek uit dat woensdag verscheen in The New England Journal of Medicine.

Van alle vrouwen boven de vijftig jaar die meedoen aan het tweejaarlijks bevolkingsonderzoek naar borstkanker, heeft 8 procent zeer dicht borstweefsel – pakweg 80.000 van de vrouwen die per jaar gescreend worden. Hun borsten bevatten meer klier- en bindweefsel, en minder vetweefsel dan gewoonlijk. Zij hebben gemiddeld twee keer zo veel kans op borstkanker, maar juist bij hen zijn tumoren lastiger te zien op röntgenfoto’s: zowel het dichte weefsel als de tumoren zijn daarop wit.

In de Verenigde Staten zijn artsen sinds dit jaar verplicht om vrouwen met dicht borstweefsel daarover te informeren. In Nederland wordt er nog niet gekeken of een vrouw heel dicht borstweefsel heeft.

In het onderzoek, waaraan acht Nederlandse ziekenhuizen meewerkten, kregen ruim achtduizend vrouwen met dicht borstweefsel een aanvullende MRI-scan aangeboden. Bijna 4.800 van hen wilden die.

De met de aanvullende MRI gevonden tumoren werden in een vroeger stadium ontdekt. Ook gebeurde het in die groep vrouwen minder vaak dat er borstkanker werd ontdekt buiten de tweejaarlijkse metingen van het bevolkingsonderzoek om.

Uit de studie is nog niet op te maken of er door deze extra screening minder vrouwen sterven aan borstkanker, en of de vroegere opsporing leidt tot minder zware behandelingen. De komende tijd ronden de onderzoekers aanvullend onderzoek af, waarmee ze dit kunnen uitrekenen.

Elk jaar krijgen ongeveer 15.000 vrouwen in Nederland borstkanker. Staatssecretaris Blokhuis (Volksgezondheid, ChristenUnie) heeft zowel het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu als de Gezondheidsraad gevraagd om voor de zomer van 2020 met een advies te komen of de extra MRI-screening voor vrouwen met dicht borstweefsel moet worden toegevoegd aan het standaard bevolkingsonderzoek voor borstkanker.

Een ingewikkelde afweging. Een MRI-scan is duur, het kost meer tijd dan het röntgenonderzoek en de vrouwen moeten er een injectie met contrastvloeistof voor krijgen.

Bovendien zijn er, net als bij elke screening, vals-positieve uitslagen. Een vrouw hoort dan dat ze mogelijk kanker heeft, maar bij nader onderzoek blijkt dat niet te zijn. Acht op de honderd vrouwen in deze studie kregen die onnodig verontrustende boodschap. Na de MRI-scan werd bij 300 vrouwen een biopt genomen – 79 hadden daadwerkelijk kanker.

De onnodige stress door vals-positieve uitslagen is een van de redenen waarom sommige artsen kritisch zijn over bevolkingsonderzoeken. Een tweede reden is dat er ook zeer traag groeiende tumoren mee worden opgespoord die nooit tot gezondheidsproblemen zullen leiden. Dat leidt tot zinloze behandelingen.