Een incident op Stanford met grote gevolgen

Leven en werken in Silicon Valley Niet elk voorval op de campus is een futiliteit, leert Marietje Schaake.

Illustratie Pepijn Barnard

Om de zoveel dagen vind ik in mijn inbox een Community Crime Alert. Geautomatiseerde e-mails met verslagen van incidenten op de campus van Stanford: een auto die is gestolen, inbraak via een raam, een verward persoon die racistische kreten uit.

Ik vraag me af waar die rapportages goed voor zijn. Je kan zomaar het idee krijgen dat misdrijven ons overspoelen. Op enkele tienduizenden studenten en medewerkers valt dat gelukkig erg mee.

Toch springen sommige berichten eruit. Neem de studente die een pumpkin spice latte bestelde – rond Halloween en Thanksgiving worden in de VS allerlei gerechten en drankjes gelardeerd met zoete pompoen- en kaneelsmaakjes – en na het drinken ervan duizelig werd. Nu is ze bang dat iemand haar probeerde te drogeren. En zij is niet de enige. Een groeiend aantal mensen doet aangifte omdat ze vermoeden dat iets in hun drankje is gegooid.

Hun zorgen over onveiligheid komen niet helemaal uit de lucht vallen. Dat blijkt uit een dramatische zaak die onlangs volop aandacht kreeg. In 2015 werd Chanel Miller aangerand door Brock Turner, vlakbij een studentenhuis op Stanford waar een feestje was. Twee studenten troffen hen aan naast een vuilcontainer. Miller was bewusteloos, Turner probeerde te vluchten en werd aangehouden. Hij werd veroordeeld voor aanranding van een bedwelmd persoon met het doel haar te verkrachten. Hij kreeg zes maanden. Na drie maanden kwam hij wegens goed gedrag vrij.

De verontwaardiging over de milde straf en de vervroegde vrijlating was enorm. De rechter in de zaak was zelf sporter geweest, en student aan Stanford. Brock Turner was een bekend zwemmer, die trainde voor de Olympische Spelen – en blank. Critici spraken van klassenjustitie.

Slachtoffer Chanel Miller voerde de rechtszaak onder de schuilnaam Emily Doe, maar vertelde haar verhaal dit jaar onder haar echte naam, in het boek Know My Name. Ze wilde zich uitspreken, ook voor de vele andere jonge vrouwen die met seksueel geweld te maken krijgen. Haar boek is een bestseller en na de publicatie durven veel vrouwen ook slechte ervaringen te delen.

Toch blijkt stilte en schaamte doorbreken vaak moeilijk voor slachtoffers. Ook Stanford worstelt hiermee.

In mijn inbox vond ik vorige week een bericht van de Stanford Daily, de universiteitskrant. Voor het incident met Chanel Miller komt een gedenkplaat op de campus, in een tuin die al twee jaar eerder op een plaats delict was aangelegd voor ‘reflectie’ over seksueel geweld. Haar woorden worden erop gegraveerd: „Je ontnam me mijn waarde, mijn privacy, mijn energie, mijn tijd, mijn veiligheid, mijn intimiteit, mijn vertrouwen, mijn eigen stem: tot vandaag.”

Over die tekst werd lang gediscussieerd met het universiteitsbestuur. Dat zei te vrezen dat deze woorden de trauma’s bij andere slachtoffers van verkrachting zouden doen herleven. Maar na nieuwe protesten is het bestuur bijgedraaid. Het heeft ook 30.000 dollar beloofd voor een bijeenkomst met Miller als spreekster.

De rechter die Turner veroordeelde werd uit zijn functie weggestemd, iets wat in Californië voor het laatst was gebeurd in 1932.

In deze zaak speelde het vermaarde Stanford ongewild een belangrijke rol. Niet alleen slachtoffer, dader en rechter kwamen van deze universiteit, maar ook de hoogleraar rechten onder wiens aanvoering Californië nu een minimumstraf heeft ingesteld voor seksuele misdrijven.

Het bestuur van de universiteit heeft van al het gedoe rond het gedenkteken hopelijk geleerd dat het benoemen en bespreekbaar maken van misbruik kan helpen om herhaling te voorkomen. Ik neem me voor de mailtjes over lokale incidenten en de universiteitskrant voortaan goed te lezen. Gelukkig ging de laatste alarmerende e-mail over een onschuldige lekkage.

Marietje Schaake, voormalig Europarlementariër, werkt voor de universiteit van Stanford, waar ze zich vooral bezighoudt met kunstmatige intelligentie. Ze schrijft een tweewekelijkse rubriek over leven en werken in Silicon Valley.