Opinie

Beperkte capaciteit van politie wordt rem op de samenleving

Veiligheid

Commentaar

Hoe vaak kan de noodklok worden geluid voordat die tot het normale, omgevingsgeluid van de minister van Justitie behoort? Wie de brief van burgemeester Halsema over de politiecapaciteit aan de Amsterdamse raad leest, vermoedt dat het al zover is. We hebben u gewaarschuwd, het kan al veel langer niet zo, we worden hiertoe gedwongen. Het is pijnlijk, maar we moeten nu grote onderzoeken stopzetten, specialisten overplaatsen naar basisteams, bureaus ’s nachts sluiten en onderzoeken naar zware criminaliteit stilleggen.

Ook ‘geprioriteerde zaken’ zullen niet meer steeds opgevolgd kunnen worden. Intussen kampt de ‘eenheid’ (voorheen korps) Amsterdam met vertrekkend personeel, verminderd moreel, overbelasting en ziekteverzuim. ‘Al langere tijd is duidelijk’ dat het werk voor de politie juist toeneemt, terwijl de sterkte structureel is afgenomen, schrijft Halsema.

Lees ook: Het politietekort oplossen lukt hem niet

Kortom, de driehoek van hoofdofficier, burgemeester en hoofdcommissaris zet een aantal niet eerder vertoonde stappen terug in de bestrijding van criminaliteit. En dat is behalve uniek ook tamelijk bizar voor wie zich realiseert dat alweer het derde centrum-rechtse, sterk op veiligheid en handhaving georiënteerde kabinet achter elkaar aan de macht is. Regeren is vooruitzien, maar dat de komende tijd 17.000 van de ongeveer 60.000 politiemensen met pensioen gaan, is voor de kabinetten Rutte toch een verrassing. Nu moeten op stel en sprong uit de krappe arbeidsmarkt behalve leraren en verpleegkundigen ook nieuwe agenten geklopt worden. Dat zal dus niet werken.

Halsema zei te ‘hopen dat de burger er niet al te veel van zal merken’. Maar dat lijkt toch op hopen tegen beter weten in. Nu al blijven honderden zedenzaken bij de politie op de stapel liggen. Tegelijk wordt de politie dagelijks overvraagd. Niet alleen op straat, maar ook door politieke wensen of ontwikkelingen in de criminaliteit, waarop een reactie niet uit kan blijven. Extra beveiliging van advocaten en rechters, na de moord op advocaat Derk Wiersum. Cybercrime is een nieuw en noodzakelijk werkterrein, mensenhandel, ‘verwarde personen’, afglijdende jongeren in ‘zwijgwijken’, drugshandel, mobiele bendes, demonstraties. Zelfs bij de Sinterklaasintocht moet nu de ME paraat zijn. Andere regioburgemeesters waarschuwden Grapperhaus al eerder. Het personeelstekort in de regio is minstens even nijpend, de aanrijtijden zijn daar inmiddels onacceptabel: de tekorten in de grote steden ‘zuigen ons leeg’, was de klacht. Intussen groeit het toerisme uitbundig, net als het aantal festivals en evenementen waar het publiek op veiligheid rekent. Dat ook dáár een slot op gaat, lijkt een geringe concessie.

Lees ook: Meer geld voor de politie is te vinden, buiten het zicht

De politie trok zich al stilletjes terug van de snelwegen, mogelijk met een hoger dodental in het verkeer tot gevolg. Het dagelijkse toezicht in de openbare ruimte is stilaan het domein van de boa’s, bijzondere opsporingsambtenaren. Ook verkeer, milieu en openbaar vervoer zullen vermoedelijk aan hen worden gedelegeerd. De politiek heeft daarmee behalve een nationale politie, opgericht in 2013, binnen een decennium er weer een gemeentepolitie naast gekweekt.

De stappen van de Amsterdamse driehoek zijn in beginsel ongewenst, maar ook onontkoombaar. Er wordt geroeid met de riemen die er zijn. De beperkte politiecapaciteit is daarmee tevens een nieuwe maatstaf voor wat de stad nog aankan – en dan moet er niet alleen met minder demonstraties en evenementen gerekend worden. Als de politie eerder moet sluiten, dan de stad ook. En straks ook het land.