Turkse rechter spreekt Nederlandse kalifaatgangers vrij

Islamitische Staat De vrijspraak van twee vrouwen die jaren in Raqqa woonden, komt als een verrassing. Ze mogen nog niet terug naar Nederland.

Een Turkse rechtbank heeft de Nederlandse kalifaatgangers Souad (23) en Loes (28) dinsdag vrijgesproken van lidmaatschap van de terreurbeweging Islamitische Staat (IS). Hoewel de vrouwen jarenlang in Raqqa woonden, de hoofdstad van het zelfverklaarde kalifaat, vond de rechter dat er onvoldoende bewijs was hen te veroordelen.

De aanklager heeft beroep aangetekend – een aanwijzing dat de vrijspraak niets te maken heeft met de recente aankondiging dat Turkije gedetineerde Europese IS-strijders terug gaat sturen naar hun landen van herkomst. In afwachting van dat hoger beroep mogen Souad en Loes Turkije niet verlaten.

Het vonnis kwam enigszins als een verrassing. Aanvankelijk vermoedde de politie dat Souad en Loes een aanslag wilden plegen in Turkije. Dit was voornamelijk gebaseerd op videobeelden waarop te zien is hoe de gesluierde vrouwen schietles krijgen van hun man.

Beide vrouwen zijn in Syrië getrouwd met Baraa Ahmad, een Nederlandse IS-strijder uit Amersfoort. Volgens Souad en Loes was hij gedesillusioneerd geraakt, had hij afstand genomen van IS, en werkte hij als automonteur in Raqqa. Beide vrouwen hebben een kind van Ahmad. Het is onduidelijk of hij nog leeft.

Ondanks Ahmads vermeende breuk met IS zijn Souad en Loes tot het laatste moment bij de terreurgroep gebleven. Ze zeggen dat ze pas tijdens de beslissende slag om het laatste IS-bolwerk, waar de meest geharde strijders zich hadden teruggetrokken, kans zagen te vluchten.

Met hulp van smokkelaars zijn ze naar de noordwestelijke provincie Idlib gereisd, waar ze in bootjes de grens met Turkije zijn overgestoken. Na een lange autorit vanaf de Syrische grens werden ze opgepakt in de buurt van Bursa. Nederland had via Interpol een internationaal arrestatiebevel tegen hen uitgevaardigd.

In mei stonden Souad en Loes terecht op verdenking van lidmaatschap van een terroristische organisatie. Daar staat maximaal zes jaar celstraf op in Turkije. Maar behalve de video van de schiettraining was er weinig bewijs om de aanklacht te ondersteune. De Turkse advocaat van de vrouwen wilde niet reageren op het vonnis.

Tijdens het proces presenteerden Souad en Loes zich als vrome, naïeve moslima’s die naar Syrië zijn vertrokken omdat ze in Nederland kampten met islamofobie en wilden leven volgens hun geloof. Souad komt uit een Marokkaans gezin uit Franeker, Loes is een bekeerlinge uit een katholieke familie uit Geleen. Beide vrouwen zijn onafhankelijk van elkaar naar het kalifaat vertrokken, overgehaald door propagandavideo’s van IS en Syrische mannen op Facebook die beloofden met hen te trouwen.

De verwachting is dat Souad en Loes na hoger beroep zullen worden uitgeleverd aan Nederland. De vraag is of het OM hen dan opnieuw gaat vervolgen. In het buitenland veroordeelde verdachten kunnen niet worden vervolgd voor hetzelfde vergrijp.