Verraden voelen deze jongens zich allemaal

Zap Wat ze precies hebben gedaan vertelt de mooie documentaire ‘Rotjochies’ niet, maar het is geen kattenkwaad. Vier jongens krijgen een laatste kans op een boerderij op het Franse platteland.

Mike in de documentaire 'Rotjochies'.
Mike in de documentaire 'Rotjochies'. Foto VPRO

Ieder mens verdient een tweede kans en kinderen ook nog wel een derde of vierde, maar de vier jongens in Rotjochies (VPRO) zijn bij hun laatste kans beland. Om niet opgeborgen te worden in een gesloten inrichting, zijn ze naar een op het Franse platteland verstopte boerderij gestuurd, waar Petra Knol, naar eigen zeggen ‘een fossiel uit de jeugdzorg’, probeert tot hen door te dringen.

Dat valt niet mee. Aan het begin van de documentaire voert Petra een gesprek met Mike dat, om het mild uit te drukken, niet zo soepel verloopt. Mike heeft een badkamerdeur opengemaakt terwijl een andere jongen stond te douchen. Het was niet zijn idee.

Het blijkt een patroon. „Dat met die koperen bal” was ook niet jouw idee, brengt Petra hem in herinnering. En die keer dat hij een fiets van een flat gooide. Ook is er iets met een dode kip. Mike knoopt de ontwijkende antwoorden aan elkaar. „Ik zeg niet dat het niet klopt, ik zeg dat het wordt verdraaid.” En: „Ik word ook nooit gepakt, ik word altijd verraden.”

Verraden voelen deze jongens zich allemaal. Door ouders, vrienden, hulpverleners. Wat ze op hun kerfstok hebben legt regisseur Maasja Ooms niet precies uit in deze mooie, empathische documentaire, maar kattenkwaad is het niet. Op de boerderij moeten ze klussen, terwijl Petra – die de boel in haar eentje lijkt te bestieren – ingrijpt waar nodig.

Mike zal zijn stilzwijgen afwisselen met pijnlijke grootspraak over moordopdrachten die hij zou kunnen geven of zou hebben gegeven; hij beheerst een gemeen lachje. Hij graaft zich steeds verder in, uiteindelijk stuurt Petra hem naar huis. Zijn vader (die vindt dat zijn zoon slechts puberkuren vertoont) komt hem in een chique auto oppikken.

Drugshandel

Bij anderen slaat het verblijf op de boerderij wel aan. De vijftienjarige Jahlano oogt schattig, maar hij draagt een verleden van drugshandel en eigen rechter spelen met zich mee. Ook op de boerderij gebeurt er iets met een mes. De volgende dag belooft een bedeesde Jahlano beterschap bij het ‘keuzes maken’; de winterzon schijnt op de klep van zijn baseballpet.

De mooiste jongen is Mitchel. Hij blijkt de urn met de as van zijn moeder te hebben meegenomen naar Frankrijk. Bij hem zie je prachtig wat Petra bij de jongens kan opbouwen én hoe broos dat vervolgens is. Mitchel toont zich aanvankelijk steeds redelijker en soepeler. Als een Franse koerier een pak komt brengen, wacht hij niet af zoals de anderen, maar zet hij zijn handtekening voor ontvangst.

Tot zijn vader op bezoek komt. Het eerste uur verloopt goed, daarna beginnen vader en zoon elkaar op de zenuwen te werken. En trekt er een donkere schaduw over het gezicht van Mitchel. Zijn vader probeert hem te corrigeren, maar daar wordt Mitchel alleen maar afstandelijker van. Binnen de kortste keren is hij volkomen onhandelbaar voor iedereen.

Zieke moeder

Petra bakt geen zoete broodjes. Mitchel is maar de helft van het probleem. „Je kunt nu eenmaal geen ouder uit huis plaatsen”, zegt ze tegen de vader. Ze confronteert vader en zoon met hun opgekropte boosheid en schraapt en wrikt tot Mitchel meer vertelt over wat hem is overkomen: een zieke moeder, een gewelddadige broer en uiteindelijk een uithuisplaatsing waardoor hij niet meer voor zijn moeder kon zorgen. Voor dat laatste houdt hij zijn vader medeverantwoordelijk.

Uiteindelijk mag Mitchel een maand naar Nederland om te kijken of zijn vader en hij het samen bolwerken, wat bepaald geen uitgemaakte zaak lijkt. Intussen komt er alweer een nieuwe jongen aangereden, weggebracht door zijn moeder die snel uitlegt wat haar kind eet: witte rijst of witte macaroni met appelmoes en stukjes hamburger of slavink erdoorheen. Petra, stoïcijns: „Dat wordt honger lijden.”

Reageren

Reageren op dit artikel kan alleen met een abonnement. Heeft u al een abonnement, log dan hieronder in.