Turkse rechter spreekt twee Nederlandse kalifaatgangers vrij

De vrijspraak van twee Nederlandse vrouwen die jaren in IS-hoofdstad Raqqa woonden, komt als een verrassing. Toch mogen ze nog niet terug naar Nederland.

Kalifaatgangers Loes en Souad op weg naar de rechtbank. Om privacyredenen is de achterste vrouw op de foto door NRC onherkenbaar gemaakt.
Kalifaatgangers Loes en Souad op weg naar de rechtbank. Om privacyredenen is de achterste vrouw op de foto door NRC onherkenbaar gemaakt. Foto Muammer Irtem/DHA/bewerking NRC

Een Turkse rechtbank heeft de Nederlandse kalifaatgangers Souad en Loes dinsdag vrijgesproken van lidmaatschap van de terreurbeweging Islamitische Staat (IS). Hoewel de vrouwen jarenlang in Raqqa woonden, de hoofdstad van het zelfverklaarde kalifaat, vond de rechter dat er onvoldoende bewijs was hen te veroordelen. In afwachting van hoger beroep mogen ze Turkije niet verlaten.

Het vonnis kwam enigszins als een verrassing. Want aanvankelijk vermoedde de politie dat Souad en Loes een aanslag wilden plegen in Turkije. Dat was voornamelijk gebaseerd op videobeelden waarop te zien is hoe ze schietles krijgen van hun man. Beide vrouwen zijn in Syrië getrouwd met Baraa Ahmad, een Nederlandse IS-strijder uit Amersfoort. Volgens Souad en Loes was hij gedesillusioneerd geraakt, had hij afstand genomen van IS, en werkte hij als automonteur in Raqqa.

Meeste geharde strijders

Desondanks zijn Souad en Loes tot het laatste moment bij IS gebleven. Pas tijdens de slag om het dorp Baghouz, het laatste IS-bolwerk waar de meest geharde strijders zich hadden teruggetrokken, zijn ze gevlucht. Met hulp van smokkelaars zijn ze naar Idlib gereisd, waar ze in bootjes de grens met Turkije zijn overgestoken. Niet veel later werden ze op gepakt bij de Turkse industriestad Bursa. Nederland had via Interpol een internationaal arrestatiebevel tegen hen uitgevaardigd.

In mei stonden Souad en Loes terecht op verdenking van lidmaatschap van een terreurgroep. Daar staat maximaal zes jaar celstraf op. Maar behalve de video van de schiettraining was er weinig bewijs om de aanklacht te ondersteunen. Tijdens het proces presenteerden Souad en Loes zich als vrome, naïeve moslima’s die naar Syrië zijn vertrokken omdat ze in Nederland kampten met islamofobie en wilden leven volgens hun geloof. Souad komt uit een Marokkaans gezin uit Franeker, Loes is een bekeerlinge uit een katholieke familie uit Geleen.

De verwachting is dat Souad en Loes na hoger beroep zullen worden uitgeleverd naar Nederland. De vraag is of het Openbaar Ministerie hen dan opnieuw gaat vervolgen. In het buitenland veroordeelde verdachten kunnen niet worden vervolgd voor hetzelfde vergrijp. Dus als Souad en Loes in hoger beroep opnieuw worden vrijgesproken, en Nederland wil voorkomen dat ze vrijkomen, moet het OM met nieuwe belastende feiten komen.