Recensie

Recensie Film

Scheidingsdrama met oprechte sympathie voor beide kampen

Scheidingsdrama In ‘Marriage Story’ heeft Noah Baumbach een aangename balans gevonden tussen de neurotische Woody Allenachtige personages en de rust die nodig is om voor beide hoofdfiguren oprechte sympathie te kunnen voelen.

Scarlett Johansson en Adam Driver in Marriage Story.
Scarlett Johansson en Adam Driver in Marriage Story.

Komt de mannelijke hoofdpersoon in scheidingsdrama Marriage Story sympathieker over dan zijn ex? Online en offline wordt erover gediscussieerd. En volgt meteen de vraag of regisseur Noah Baumbach de goeiige Charlie (Adam Driver) anno 2019 niet wat explicieter had moeten laten inzien waarom zijn huwelijk kapot is gelopen. In de tweede helft van de film zien we inderdaad hoe Charlie, ondanks de vriendschappelijke breuk waarop hij zelf aanstuurt, verstrikt raakt in buitensporig duur juridisch moddergooien met zijn ex, actrice Nicole (Scarlett Johansson).

Maar wie claimt dat kijkers automatisch op de hand zouden zijn van de in het nauw gedreven theaterregisseur, heeft een kort geheugen. In het eerste deel heeft Scarlett Johansson – die net als Driver voortreffelijk speelt – een vrouw neergezet die weet dat ze iets anders wil. Wat dat inhoudt, is nog onduidelijk, maar dat ze de afgelopen tien jaar (te) veel heeft opgeofferd voor de ambities van de vader van haar kind is duidelijk.

In Baumbachs film gun je haar een portie egoïsme, een leven dichtbij haar familie in LA en een geestige, spijkerharde lipstickfeminist (Laura Dern) als advocaat. Charlie ijvert daarentegen voor hoederecht over hun zoon in hun voormalige woonplaats New York, aan de andere kant van het land. Maar in de film wordt ook duidelijk dat zijn carrière daar moeilijk te combineren zal zijn met een kind. Marriage Story kiest dus geen kant, ondanks dat de film gedeeltelijk is geïnspireerd door Baumbachs eigen scheiding. De tragikomedie maakt vooral enorm duidelijk dat er geen winnaars zijn in deze catch 22.

Baumbach opent Marriage Story met een expliciete aanwijzing over wat hij zelf hoopt dat kijkers uit de film halen: dat een scheiding ook altijd over een huwelijk gaat. De film start met Charlies tedere opsomming van redenen waarom hij van Nicole houdt, zoals dat ze oprecht luistert naar mensen, echt speelt met haar kind en zijn favoriete actrice is. Vervolgens klinkt Nicoles lof over haar ex en volgen beelden van Charlie die zonder morren ’s nachts opstaat voor zijn zoon, een begaan en inspirerend regisseur is en zich geweldig kleedt.

Die openingsmontage lijkt uit een iets te zoete romantische komedie te komen, inclusief Charlie die tegen het zoveelste kastdeurtje aanloopt dat de chaotische Nicole heeft laten openstaan. Maar dat over deze suikerbom een dikke laag bittere gal ligt, wordt duidelijk als na enkele minuten de lijstjes van het koppel een opdracht blijken van een scheidingsbemiddelaar. Nicole weigert haar opsomming voor te lezen. Als Charlie – duidelijk ingenomen met zijn lijst – wel wil beginnen, scheldt ze hem en de bemiddelaar uit en vertrekt.

Het is niet de eerste keer dat uiteengevallen families centraal staan in Baumbachs films. Hij kreeg zijn eerste Oscarnominatie voor Squid and the Whale (2005), een tragikomedie over de ontwrichtende effecten van de scheiding van twee schrijvers op hun zoons, net als Marriage Story gebaseerd op autobiografische elementen. Ook niet nieuw: dat Baumbachs hoofdrolspelers in welgestelde New Yorkse, artistieke kringen vertoeven. Al bevindt deze New Yorkse theaterfamilie zich vooral in soms wat nostalgisch aandoende advocatenkantoren in LA.

In Marriage Story heeft Baumbach een aangename balans gevonden tussen de neurotische Woody Allenachtige personages die veel van zijn films bevolken en de rust die nodig is om oprechte sympathie voor beide hoofdpersonen te kunnen voelen. Ondanks enkele geestige scènes waarin Charlie weinig succesvol de ‘perfecte vader’ probeert te spelen, zijn het vooral de geweldig gecaste bijrollen die Marriage Story voorzien van de nodige lucht. Zoals Laura Derns vileine, hooggehakte powerbitch, of Nicoles giechelige zus die zo nerveus wordt van het overhandigen van de scheidingsdocumenten dat ze de beladen situatie absurd en daardoor nog pijnlijker maakt. Zij voelt al wat Nicole en Charlie nog moeten inzien: als het over een breuk gaat is echt sympathiek overkomen quasi-onmogelijk, zelfs als je de beste bedoelingen hebt, of een notentaartje bij de hand.