Opinie

Minder inconsequent graag, Gert-Jan Segers

Tom-Jan Meeus

Als je een lijstje van gewaardeerde coalitiepolitici zou opstellen, is er een goede kans dat Gert-Jan Segers op één komt. De voorman van de ChristenUnie krijgt veel gunstige publiciteit – open, constructief, schappelijk. Ik weet alleen niet of dit laatste altijd accuraat is, want recentelijk uit hij kritiek op coalitiegenoten waarvan je denkt: maar hoe consequent ben jij eigenlijk zelf?

Rutte III is altijd een halfhartige samenwerking geweest. Partijen met smetvrees voor elkaar die openlijk eigenbelang najagen. „Iedere partij wil zijn eigen verhaal vertellen om de achterban vast te houden”, schreef NRC na de formatie. Drie van de vier toenmalige partijleiders (Buma, Pechtold, Segers) bleven in de Kamer „om het eigen geluid te laten horen”, aldus de Volkskrant destijds. Segers zelf had dit halverwege de formatie al aan Trouw toevertrouwd: „het eigen verhaal” van de CU mocht niet verloren gaan. „We zijn vóór verschillen”, stond in de inleiding van het regeerakkoord.

Zo konden mensen als Segers werken aan de eigen reputatie. Een coalitie met jongeren dit jaar, een aanval op „het neoliberalisme” vorig jaar, etc. En dankzij handig opereren en keepersgeluk kreeg zijn partij in de coalitie verrassend vaak zijn zin. De dividendmaatregel, vliegveld Lelystad, het kinderpardon, de CO2-heffing: allemaal beslissingen die de kant van de CU uitvielen.

En denk niet dat de CU dan zachtzinnig was. Toen CDA en D66 bijvoorbeeld vorig jaar een opening maakten voor het kinderpardon, stelde de CU een aanvullende eis – onmiddellijke uitzetstop voor kinderen – die de VVD uiteindelijk op de knieën dwong. Goed nieuws voor die kinderen, maar niet echt begripvol voor de VVD. Dat geeft natuurlijk niets, politiek is een gevecht, geen kringgesprek, maar het punt is: nu de rollen in het stikstofdossier zijn omgedraaid, en de CU met minister Schouten (Landbouw) lastig zit, heeft Segers ineens problemen met deze harde aanpak.

Binnen de coalitie klaagt hij al langer over scherpe D66-posities nu er een beslissing over de aanpak van de veestapel aankomt, en zaterdag maakte hij zijn klachten openbaar in De Telegraaf. Een D66-plan voor halvering van de veestapel was over „de pijngrens”. Ook klaagde hij over de D66-stelling dat de maximumsnelheidsmaatregel slechts de amuse van een zevengangenmenu is.

Maar het punt is natuurlijk: je hoeft geen D66-aanhanger te zijn om te zien dat deze D66-opstelling principieel niet afwijkt van de eerdere CU-manoeuvre inzake het kinderpardon. En ook dat de D66-opstelling precies is wat de vier partijen in 2017 afspraken: het eigen verhaal vertellen.

Dus iets minder inconsequent zou niet slecht zijn, Gert-Jan Segers.

Tom-Jan Meeus (t.meeus@nrc.nl; @tomjanmeeus) schrijft op deze plek een wisselcolumn met Lotfi El Hamidi.