Mitsubishi troeft Shell en Rabobank af in strijd om Eneco

Overname Japanners betalen meer dan 4 miljard euro voor Eneco. Voor Shell, PGGM en Rabobank is de keuze voor Mitsubishi een grote tegenvaller.

Een medewerker van Eneco klimt in een windmolen van windpark Luchterduinen voor de kust van Noordwijk.
Een medewerker van Eneco klimt in een windmolen van windpark Luchterduinen voor de kust van Noordwijk. Foto Remko de Waal/ANP

Eneco komt in Japanse handen. Het Japanse conglomeraat Mitsubishi en het eveneens Japanse elektriciteitsbedrijf Chubu betalen 4,1 miljard euro voor het groene energieconcern (3.000 medewerkers, 4,1 miljard euro omzet) dat op dit moment eigendom is van 44 Nederlandse gemeenten. De gemeenten wilden hun belang in Eneco al langer verzilveren en krijgen nu 1 miljard meer dan verwacht. Dat heeft Eneco maandagochtend bekendgemaakt. Mitsubishi is goed voor 80 procent van de aandelen. Chubu koopt 20 procent.

De keuze voor het Japanse consortium is verrassend. Daarmee passeren de gemeentelijke aandeelhouders, waaronder Rotterdam en Den Haag, de Nederlandse bieders Shell en pensioenbelegger PGGM. Die golden als de gedoodverfde nieuwe eigenaren van Eneco. Ook de Rabobank, die optrok met het Amerikaanse private-equitybedrijf KKR, was tot het laatst in de race om het duurzame energiebedrijf over te nemen.

Ruud Sondag vertrekt na het afronden van de overname als bestuursvoorzitter van Eneco. Hij wordt opgevolgd door een Nederlandse bestuurder, aldus het Rotterdamse bedrijf.

Met de verkoop van Eneco is de hele top drie van Nederlandse energiebedrijven in buitenlandse handen gekomen. Marktleider Essent is onderdeel van het Duitse Eon en Nuon draagt sinds kort de naam van zijn Zweedse eigenaar Vattenfall.

Wat precies de doorslag heeft gegeven bij de keuze voor Mitsubishi, is niet met zekerheid te zeggen. Voor de hand ligt dat de prijs een belangrijke rol heeft gespeeld. De overnamesom ligt ver boven de 3 miljard euro waar aanvankelijk op was gerekend én is volgens een ingewijde hoger dan de bedragen die de Nederlandse bieders bereid waren te betalen. Het bod van Rabobank en KKR zou nog het dichtst in de buurt zijn gekomen. De gemeenten krijgen met Mitsubishi als koper niet alleen meer geld dan verwacht. Ook roept de overname door het Japanse conglomeraat mogelijk minder politiek verzet op dan als olieconcern Shell de koper van het relatief groene Eneco was geworden.

Flinke tegenvaller

De keuze voor de Japanners is een flinke tegenvaller voor de Nederlandse bieders. Shell, PGGM en Rabobank maakten er geen geheim van dat ze Eneco dolgraag wilden hebben.

Shell en PGGM maakten al begin dit jaar hun interesse voor Eneco bekend in een ‘open brief’. Daarin benadrukten het olieconcern en de pensioenbelegger hoezeer de groene koers van Eneco past bij hun duurzame ambities.

Beeldvorming speelde een grote rol in de strijd om Eneco, dachten de Nederlandse bieders. Een deel van het energiebedrijf heeft zich immers maandenlang verzet tegen een verkoop uit angst dat een nieuwe eigenaar het duurzame karakter van het bedrijf te grabbel zou gooien. De verdeeldheid leidde tot een bestuurscrisis waarbij zowel de bestuursvoorzitters als een aantal commissarissen het veld moesten ruimen. Niet alleen prijs, óók de plannen van voor het relatief groene energiebedrijf zouden meewegen in de keuze voor een koper, hebben de gemeentelijke aandeelhouders beloofd.

Mitsubishi hield zich stil. De samenwerking met Chubu was niet eens bekend. Eneco moet voor het Japanse consortium het Europese centrum van de energie-activiteiten van Mitsubishi worden. Verder behoudt Eneco volgens het persbericht een zelfstandige positie en blijft het hoofdkantoor in Rotterdam.

Mitsubishi is bekend als autofabrikant maar ook als een grote speler in zowel groene als fossiele energie zeker geen onbekende voor Eneco. De twee zijn al jaren partners in windenergie en werkten samen aan de ontwikkeling van een megabatterij.

Lees ook deze reconstructie over de crisis bij Eneco rond de overname: Wantrouwen en grote ego’s hebben Eneco in chaos gestort

Door de verkoop aan Mitsubishi en Chubu kan de gemeente Rotterdam, dat bijna een derde van de aandelen van Eneco bezit, ongeveer 1,3 miljard euro tegemoet zien. Den Haag houdt een geschatte 700 miljoen euro over aan zijn belang in Eneco, terwijl Dordrecht straks een kleine 400 miljoen kan bijschrijven. Een kleinere aandeelhouder als de gemeente Hoeksche Waard (2 procent) incasseert zeker 80 miljoen.