Reportage

Primeur in Europa: narco-onderzeeër duikt op voor de kust van Spanje

Drugshandel Al decennia zetten Zuid-Amerikaanse criminelen onderzeeërs in voor de smokkel van cocaïne. Zondag wisten de Spaanse autoriteiten er voor het eerst een te onderscheppen.

Agenten van de Spaanse narcotica-brigade waren maandag nog bezig een drugs-onderzeeër te bergen voor de kust van Galicië.
Agenten van de Spaanse narcotica-brigade waren maandag nog bezig een drugs-onderzeeër te bergen voor de kust van Galicië. Foto Salvador Sas/EPA

Door drugsbestrijders in de VS worden ze wel vergeleken met de verschrikkelijke sneeuwman Bigfoot of met de witte walvis Moby Dick. Al decennia is duidelijk dat Zuid-Amerikaanse drugskartels onderzeeërs inzetten om cocaïne naar de VS of Europa te smokkelen. Maar de improvisorische schepen worden zelden in het wild aangetroffen – laat staan gevangen. Dat de Spaanse autoriteiten zondag een narcosubmarino hebben onderschept, geldt dan ook als een primeur in Europa.

Het gaat om een 22 meter lang vaartuig met aan boord zeker 3 ton zeer pure cocaïne. Net als de vracht (straatwaarde: minstens 100 miljoen dollar) is ook het schip zelf waarschijnlijk afkomstig uit Colombia, meldden Spaanse media. Het bemande smokkelscheepje zou de afgelopen weken de Atlantische Oceaan zijn overgestoken om via de Kaapverdische Eilanden en de westkust van Portugal noordwaarts richting Spanje te trekken. Een uiterst risicovolle reis.

Pech voor de Kust des Doods

Vorige week kreeg de Portugese politie de onderzeeër in beeld terwijl het ongeveer 40 mijl uit de kust voer. Het Amerikaanse drugsagentschap DEA zou daarbij luchtfoto’s hebben gedeeld, maar een eerste speurtocht leverde niks op. Vrijdag werden de Spanjaarden ingeseind toen het de kustwateren van de regio Galicië bereikte, een traditioneel smokkelnest in de noordwestpunt van het Iberisch Schiereiland.

De Spaanse narcotica-eenheid CEO volgde hoe het schip gedurende het weekeinde voor de beruchte, ruige Costa da Morta (Kust des Doods) in problemen raakte. Het zou geen brandstof en motorpech hebben gehad en speelbal zijn geweest van de golven, meldde de lokale krant Voz de Galicia. De bemanning wist uiteindelijk koers zuidwaarts te zetten naar rustigere wateren, in een ogenschijnlijk ultieme poging de drugs alsnog over te kunnen zetten op een ander schip.

Op circa tachtig meter uit de kust van het Galicische stadje Cangas werden de smokkelaars in de nacht van zaterdag op zondag gelokaliseerd met infraroodappratuur. Voordat het schip kon worden geënterd door de politie, Guardia Civil en douane, lieten de drie bemanningsleden het afzinken om zelf met een paar koffers richting kust te zwemmen. Twee Ecuadorianen werden opgepakt. Op een derde, Spaanse verdachte, die aan land wist te komen, wordt nog jacht gemaakt.

Lees ook deze vierdelige serie over de smokkel van cocaïne: de werkelijke prijs van een lijntje coke

Half onder, half boven water

De vangst betreft formeel niet de allereerste drugs-onderzeeër in Europa. In 2006 werd er, eveneens in Galicië, al een aangetroffen in een zeearm nabij Vigo, de grootste vishaven van Europa. Dat schip was toen echter al leeg – op een paar cocaïnesporen na. Sindsdien houden Spaanse autoriteiten en hun Europese collega’s wel ernstig rekening met de inzet van onderzeeërs, zoals de kartels die al langer gebruiken om drugs via het Caraïbische gebied of de Stille Oceaan naar de VS te smokkelen.

De smokkeltechniek zou voor het eerst zijn toegepast door het Medellín-kartel van Pablo Escobar. Hij kocht in de jaren tachtig een tweedehands-onderzeeër, vermoedelijk van het Colombiaanse leger. Het elf meter lange schip werd in een junglerivier aangetroffen.

Tegenwoordig zouden de kartels de schepen in opdracht nieuw laten bouwen. Een flinke investering, die zich door de hoge winstmarges op coke evengoed uitbetaalt. De semi-sumergibles (half-onderzeeërs) varen grotendeels onder water en zijn daardoor lastig te detecteren, ook met radarsystemen. In juni dit jaar onderschepte de Amerikaanse kustwacht er een op enkele honderden kilometers voor de kust van Colombia.

Bekijk ook deze videobeelden van bovengenoemde onderschepping:

Het nu gevonden schip ligt sinds zondagochtend op de zeebodem en zou deze maandag geborgen kunnen worden. Dan moet duidelijk worden hoe professioneel het in elkaar steekt en of het inderdaad in Guyana gebouwd is, zoals de Spaanse autoriteiten nu vermoeden. Het kleine Zuid-Amerikaanse land Guyana is een bekende doorvoerhaven van coke bestemd voor de Europese markt. In maart 2018 werd in buurland Suriname ook een drugsonderzeeër gevonden.