Opinie

Pensioenstelsel hoeft niet complex te zijn

IT-systemen van pensioenuitvoerders bezwijken onder de complexe regelingen; een ‘meeneembaar pensioen’ is beter, schrijft .
Minister Wouter Koolmees (Sociale Zaken en Werkgelegenheid, D66) besloot vorige week de pensioenregels tijdelijk te versoepelen.
Minister Wouter Koolmees (Sociale Zaken en Werkgelegenheid, D66) besloot vorige week de pensioenregels tijdelijk te versoepelen. Foto Koen van Weel/ANP

Een noodkreet van diverse bedrijfstakpensioenfondsen onlangs in het tv-programma Nieuwsuur. De IT-systemen van deze pensioenuitvoerders kunnen de complexe pensioenregelingen amper meer aan, was de boodschap. En een schot voor de boeg: als de sociale partners bij hun onderhandelingen over een nieuw pensioencontract de regelingen nog ingewikkelder maken, dan dreigen deze systemen te bezwijken.

Dat er een ingewikkelde regeling uit de bus kan komen, is niet denkbeeldig. Op basis van wat we nu al weten uit het SER-advies van juni, wordt gewerkt aan een pensioencontract waarbij het mogelijk blijft meevallers- en tegenvallers tussen groepen deelnemers te herverdelen. In een systeem waarbij het onder voorwaarden mogelijk is om tekorten door te schuiven naar de toekomst krijg je complexiteit waarbij je nooit precies weet welk deel van het pensioenvermogen van jou is. Zo’n systeem administreren over een looptijd van tientallen jaren is best een uitdaging.

De onderhandelingen over het nieuwe pensioenstelsel lopen al een decennium. En iedereen voelt op zijn klompen aan, dat geven en nemen in langdurige polderonderhandelingen zelden tot een simpel en eenduidig resultaat leidt.

De wens om buffers in te bouwen, om tegenvallende beleggingsresultaten op te vangen, maakt pensioencontracten niet beter, maar wel nodeloos ingewikkeld. Binnen een stelsel waar eigendomsrechten niet helder zijn, houd je bovendien altijd discussie. Ouderen vinden het onbegrijpelijk dat de pensioenen niet geïndexeerd worden terwijl het economisch zo goed gaat. En jongeren zijn bang dat er te weinig pensioen voor hen overblijft, als er niet wordt ingegrepen.

Je kunt natuurlijk heldere verdeelregels vaststellen. Maar wat niet helpt, is dat die regels – hoe begrijpelijk ook – als puntje bij paaltje komt worden aangepast. Dat bleek ook vorige week weer, toen minister Koolmees (Sociale Zaken, D66) de pensioenregels versoepelde om verlagingen volgend jaar te voorkomen.

Complexiteit is niet nodig. Een pensioencontract dat simpel, kostenefficiënt en makkelijk uitvoerbaar is, bestaat ook al lang. Dat zijn de verbeterde premieregelingen waarbij de euro’s die een deelnemer inlegt van de deelnemer blijven en bij pensionering worden gebruikt om een vaste of variabele uitkering aan te kopen. Geen geschuif tussen generaties, of geldstromen van en naar buffers die van iedereen en dus van niemand zijn. Een pensioen dat bij baanwissel ook makkelijker is mee te nemen. Geen overbodige luxe, gezien onze dynamische arbeidsmarkt, waar steeds meer werknemers van baan of sector wisselen, een tijdje voor zichzelf werken en dan weer in loondienst terugkeren.

Lees ook: Waarom pensioenen korten zo moeilijk is voor politici

Nog tot begin volgend jaar onderhandelt de polder over een nieuw stelsel. Hopelijk is de uitvoerbaarheid niet de sluitpost. Nieuwe regelingen moeten voor alle pensioenuitvoerders goed te administreren zijn. Al mogen aan IT-systemen in deze tijd van smartphones en kunstmatige intelligentie bij alle pensioenuitvoerders best hogere eisen worden gesteld. Want onzekerheid over de juistheid van berekeningen is wel het laatste waarop pensioendeelnemers zitten te wachten.

Reageren

Reageren op dit artikel kan alleen met een abonnement. Heeft u al een abonnement, log dan hieronder in.