Labour wil meer kansen, de Tories een snelle Brexit

Britse verkiezingen Na Labour hebben nu ook de Tories hun verkiezingsplannen gepresenteerd.

De Britse premier Johnson presenteerde zondag zijn plannen in Telford.
De Britse premier Johnson presenteerde zondag zijn plannen in Telford. Foto Will Oliver/EPA

Nu de Conservatieven zondag en Labour vorige week hun verkiezingsplannen bekendgemaakt hebben, is het duidelijk welke keuze Britten hebben als ze op 12 december naar de stembus gaan. Een stem op de Tories is een stem voor snel uittreden uit de Europese Unie en een regering die verder geen omvangrijke hervormingen biedt. Een stem op Labour is een stem op een partij die de scheidingsfase van de Brexit wil uitsmeren en de Britse maatschappij op rigoureuze manier wenst te veranderen.

Johnson beloofde in een toespraak dat als zijn Tories een meerderheid behalen, het Lagerhuis nog vóór het kerstreces opnieuw stemt over zijn Brexit-deal. „We kunnen de hele zaak afronden in een paar weken of zelfs dagen en dan zijn we weg voor 31 januari”, zei hij op bezoek in Telford, een industriestad in de Midlands, een van de belangrijkste battlegrounds.

Als Labour de verkiezingen wint, wil Corbyn een nieuwe Brexit-deal onderhandelen. Dan gaat hij een referendum uitschrijven om Britse kiezers te vragen: deze nieuwe deal of toch blijvend EU-lidmaatschap? Afgelopen weekend bevestigde de Labour-leider zijn eerdere standpunt: bij zo’n referendum blijft hij neutraal.

Corbyns kans op een meerderheid

De kans dat Labour een meerderheid behaalt bij de stembusgang is volgens Britse peilingenexperts als hoogleraar John Curtice „zo goed als uitgesloten”. Corbyn kan dan alleen regeren met gedoogsteun van de Schotse nationalisten, ook een linkse partij. Zij zullen steun aan Corbyn afhankelijk maken van een nieuw referendum over Schotse onafhankelijkheid.

Daar praat Corbyn liever niet te veel over want hij weet ook dat kiezers geen zin hebben in nog twee referenda die volgen op de afgelopen jaren van zware politieke turbulentie. Corbyn vestigt graag de aandacht op zijn beleidsplannen die de verhoudingen tussen arm en rijk, werknemers en werkgevers en kansarmen en kansrijken willen veranderen. Labour wil dat de overheid de komende vijf jaar ruim 80 miljard pond (93 miljard euro) per jaar extra uitgeeft.

Labour belooft de komende tijd 150.000 betaalbare woningen per jaar te bouwen, gratis snel internet aan te bieden door Openreach, de breedbanddivisie van telecombedrijf BT, te nationaliseren. De arbeiderspartij wil ook het minimumloon laten stijgen, de hoogste inkomens zwaarder belasten en (250 miljard pond) investeren in verduurzaming van de economie.

Bij de Tories van Johnson ontbreken dat soort verstrekkende plannen. De partij wil de komende jaren een paar miljard per jaar extra uitgeven om meer verpleegkundigen (50.000) en politieagenten (20.000) aan te stellen. De partij ziet de stembusgang puur als Brexit-verkiezingen en weet dat nu grote onderwijs- en zorghervormingen beloven afleidt. In plaats daarvan bieden de Tories strooigoed, als een investering van twee miljard om gaten in wegen te dichten.

De Conservatieven denken te hebben geleerd van het drama van 2017, toen toenmalig partijleider Theresa May veel stemmen verloor omdat ze plots omstreden maatregelen voor ouderenzorg voorstelde. De strategen bij de Tories weten dat uit peilingen blijkt dat kiezers Johnson meer geschikt achten om de Britse gang naar de Europese uitgang te leiden dan Corbyn. Drie jaar lang werd de partij tot op het bot verdeeld en gegijzeld door de ruzie over de Brexit. Nu ziet diezelfde partij in diezelfde Brexit de weg naar de verkiezingswinst.