Eén irritatie kan coalitie nu te veel worden | Billenkoek voor de VVD

De Haagse Stemming Met Ank Bijleveld, Mark Rutte en Gert-Jan Segers. Ook elke ochtend De Haagse Stemming in je inbox? Schrijf je in!
De Haagse Stemming

De coalitie wacht een spannende week. Mark Rutte ziet nare krantenkoppen en billenkoek voor zijn partij. En is Den Haag zich bewust van het „wijdverbreide racisme” in Nederland?

EEN IRRITATIE TE VEEL: Er wacht een lastige week voor het kabinet, met een debat waarin zomaar eens een minister zou kunnen struikelen: Ank Bijleveld (Defensie, CDA) komt naar verwachting dinsdag met een brief over het bombardement in Irak in 2015, waarbij tientallen doden vielen. Een dag later volgt het debat. Goede kans dat Mark Rutte dan ook mag komen uitleggen of hij daar destijds meer van wist. En dan zijn er nog allerlei onderlinge conflicten die zomaar kunnen oplaaien. Natuurlijk over de langetermijnmaatregelen om de stikstofcrisis te beteugelen – D66 wil de veestapel halveren, CDA en ChristenUnie denken daar anders over. Die partijen staan ook tegenover elkaar in de aangekondigde ‘voltooid-leven’-initiatiefwet van Pia Dijkstra (D66), die Dijkstra begin 2020 wil indienen. Geen van de coalitiepartijen zit te wachten op de val van het kabinet. Maar, zo zien NRC-redacteuren Petra de Koning en Guus Valk: op dit moment kan één irritatie al te veel zijn.

NARE KRANTENKOPPEN: De spanning in de coalitie was ook voelbaar op het partijcongres van de VVD. Dat mag tegenwoordig dan vrolijk een ‘festival’ worden genoemd, de stemming was zaterdag toch bedrukt vanwege de stikstofcrisis en de demonstraties van boeren en bouwers. Ook de foute grapjes van Klaas Dijkhoff konden dat niet verbergen. Rutte had het in zijn openingsspeech over de „nare krantenkoppen” en „de billenkoek in de peilingen”. De VVD moet „fundamenteel nadenken”, aldus Rutte: „Waarom hébben wij die partij ook alweer?” Hij gaf zelf maar meteen het antwoord: „Voor alle gewone mensen die hun steentje bijdragen aan dit land.” Eén van de drukste zaaltjes was dat waar werd nagedacht over stikstof. Maximumsnelheid was niet het belangrijkste thema – dat waren de boeren. Die waren, vond de een na de ander, slachtoffer van metingen en normen waar het publiek geen vertrouwen in heeft.

PIJNGRENS: Bij de ChristenUnie, dat dit weekend ook een congres had, overheerste juist het zelfvertrouwen. Gert-Jan Segers somde de successen van zijn partij in de coalitie op: het zijn er 132, van statiegeld op blikjes frisdrank tot een vergunningsplicht voor prostituees. En Segers heeft nog 35 wensen: opnieuw een debat over abortus bijvoorbeeld, en meer gesloten winkels op zondag. Juist die ochtend had Segers in De Telegraaf verteld hoe de „pijngrens” van de ChristenUnie was bereikt, met name door voorstellen van D66. Hij wil maar zeggen – ook de ChristenUnie heeft nog wat te eisen in de coalitie. Bovendien, zo benadrukte Segers, de coalitie is „niet heilig”.

TWITTER TRIGGER FINGER: Vice-premier Hugo de Jonge (CDA) mocht gisteren preken in de Kloosterkerk in Den Haag. Hij had het daar over het „wijdverbreide racisme en discriminatie”. „Zichtbaar in Den Bosch maar als we eerlijk zijn overal zichtbaar. Zo fout.” De Jonge verwees naar het racistische incident in het stadion van FC Den Bosch van vorige week, dat in politiek Den Haag maar langzaam leek door te dringen. Thierry Baudet zei dat het hele incident langs hem heen was gegaan („Wat is daar gebeurd dan? Daar heb ik echt niets van meegekregen.”). Dijkhoff had op zondag „andere dingen te doen”, CDA-fractievoorzitter Pieter Heerma heeft geen „twitter trigger finger”. Rutte kwam pas naar de Tweede Kamer nadat Lodewijk Asscher (PvdA) daar om had gevraagd – hij stuurde in eerste instantie minister Bruno Bruins (Sport, VVD) naar het debat. Dat Rutte geen moreel leiderschap op zich neemt, past in de traditie van Nederlandse premiers, vertelt Guus Valk, chef van de politieke redactie, in de NRC-podcast Haagse Zaken. „Rutte maakt wel eens een puntje, met name in campagnetijd, maar over het algemeen is hij met maatschappelijke kwesties niet op zijn best.”

IS-GANGERS: Nederland hoeft toch géén kinderen van IS-vrouwen terug te halen. Vrijdag kreeg de staat in hoger beroep alsnog gelijk: de rechter bepaalde eerder dat de staat zich daar wel voor moet inzetten, maar die uitspraak werd teruggedraaid. Tot ergernis van Abdulkarim Omar, minister van Buitenlandse Zaken van de autonome Koerdische regio in Noord-Syrië. De Koerden houden 23 Nederlandse vrouwen en hun 56 kinderen vast. Volgens de minister groeien de kinderen daar op in een „IS-achtige sfeer”, zegt hij in Trouw. „Als je kinderen zo laat opgroeien, creëer je een nieuwe generatie terroristen.” Volgens het kabinet is het te onveilig in Syrië om IS-strijders terug te halen. Niet waar, aldus minister Omar. „Jammer genoeg spreekt uw overheid niet de waarheid. Die liegt. Ze hebben hier al een weeskind opgehaald. We hebben toen samen met een Nederlandse vertegenwoordiger hier een repatriëringsdocument ondertekend.”

QUOTE VAN DE DAG

Als Hoekstra niet oppast belandt ook het fonds op het stapeltje trendy ideetjes zonder toekomst.

NRC-columnist Tom-Jan Meeus hoort al een tijd niks meer over het investeringsfonds van minister Wopke Hoekstra (Financiën, CDA).