Bijleveld: Rutte in 2015 ‘vermoedelijk’ op hoogte gesteld over bom Hawija

Premier Rutte zou wel degelijk op de hoogte zijn gesteld over het bombardement op de Iraakse stad Hawija en over mogelijke burgerslachtoffers, maar niet over het aantal slachtoffers.
Minister Bijleveld tijdens een persconferentie over de Nederlandse aanval.
Minister Bijleveld tijdens een persconferentie over de Nederlandse aanval. Foto Lex van Lieshout/ANP

Premier Mark Rutte is in juni 2015 vermoedelijk al op de hoogte gesteld over de Nederlandse luchtaanval op de Iraakse stad Hawija. Dat schrijft minister Ank Bijleveld (Defensie, CDA) in een maandag gepubliceerde Kamerbrief.

De toenmalige minister van Defensie Jeanine Hennis (VVD) heeft de premier destijds „vermoedelijk” verteld dat er bij de aanval in de nacht van 2 op 3 juni 2015 een (onbedoelde) „secundaire explosie” had plaatsgevonden en dat onderzocht zou worden of er burgerdoden waren gevallen. Hierbij zouden geen aantallen zijn genoemd. Inmiddels is bekend dat er zeventig burgers omkwamen bij het Nederlandse bombardement.

Deze uitspraak is opvallend, omdat Rutte begin deze maand zei dat hij zich niet kan herinneren dat hem iets is verteld over het bombardement en mogelijke burgerdoden. Volgens Bijleveld is de toenmalige minister van Buitenlandse Zaken Bert Koenders ook in juni 2015 op de hoogte gesteld. Ook Koenders zegt nu „geen herinnering” te hebben aan een dergelijk gesprek, zo schrijft Bijleveld.

Lees ook: Nederlandse bom doodde 70 mensen

In oktober onthulden NRC en de NOS dat begin juni 2015 zeventig burgers om het leven zijn gekomen bij een Nederlands bombardement op een wapendepot van Islamitische Staat in Irak. Begin november erkende het kabinet dit. Toen bleek ook dat voormalige Defensieminister Hennis de Tweede Kamer in 2015 verkeerd heeft geïnformeerd over de luchtaanval. Zij meldde destijds dat er voor zover bekend geen burgerslachtoffers waren gevallen, terwijl ze al wist dat dit waarschijnlijk wél het geval was.

In de Kamerbrief schrijft Bijleveld maandag verder dat het door Nederland nooit officieel is vastgesteld hoeveel burgerdoden er daadwerkelijk zijn gevallen. Het Openbaar Ministerie sloot zijn zogenoemde feitenonderzoek naar het Nederlandse bombardement af in februari 2018. Het Amerikaanse Pentagon heeft wel bevestigd dat het om zeventig doden gaat.

Correctie (26 november 2019) Abusievelijk werd vermeld dat Ank Bijleveld bij de VVD-minister is. Dat is hierboven aangepast.