Gepensioneerde rechters moeten achterstand inlopen

Rechtbank Naast gepensioneerde rechters terugroepen, zal de rechtspraak ook een beroep doen op extra plaatsvervangende rechters.

Rechters worden teruggeroepen
Rechters worden teruggeroepen Foto Roos Koole

De rechtspraak wil gepensioneerde rechters terugroepen om achterstanden bij de rechtbanken en gerechtshoven in te lopen. Ook zal er een beroep worden gedaan op extra plaatsvervangende rechters. Dat zijn vrijwilligers, meestal uit de wetenschap of advocatuur, die naast hun werk af en toe, als ‘bijzitter’ deelnemen aan de rechtspraak, naast twee fulltime rechters. In het plan mogen ze ook ‘enkelvoudig’, dus alleen rechtspreken. Plaatsvervangers zijn onbezoldigd, of ontvangen een kleine vergoeding.

Verder zal op vaste rechters een beroep worden gedaan om tijdelijk in te vallen bij gerechten waar achterstanden zijn. Voor een aantal rechtsgebieden komen er speciale ‘Inloop Kamers’ die zich louter met achterstallige dossiers bezighouden. Zaken waarin de zitting is geweest en de beslissing in raadkamer is genomen, maar waar de uitspraak nog geschreven moet worden.

Afhankelijk van het uitzendschema van Nieuwsuur, waarvan de Raad publicatie afhankelijk maakte, komt het rapport van de projectgroep Doorlooptijden ergens in de komende weken naar buiten, aldus de woordvoerder. Daarin zijn de elf rechtbanken, vier gerechtshoven het eens geworden over nieuwe standaarden voor de duur van zaken. En het gezamenlijk wegwerken van achterstanden. Dat aspect is nieuw. Nu zijn de gerechten in beginsel individueel verantwoordelijk. In het roosteren en plannen van zittingen zou veel winst zijn te boeken, net als bij de voorspelbaarheid van de datum van schriftelijke uitspraken. De rechtspraak wil ook vaker mondeling uitspraak gaan doen, meteen na afloop van de zitting. Nu nemen in de meeste procedures rechters weken en soms maanden de tijd om een vonnis te schrijven.

Bij alle gerechten zijn achterstanden: zowel bij de uitwerking van beslissingen als wachttijden voordat een zaak kan worden behandeld. Voor het budgetjaar 2018 begrootte de rechtspraak uitspraak in 1.619.754 zaken te doen. Er werden er toen 1.474.833 gerealiseerd. De afhandeling van veel zaken verloopt bovendien langzamer dan gebruikelijk was. Bij kantonzaken is volgens het jaarverslag de snelheid van afhandeling in 2018 tegen opzichte van 2013 5 procent lager geworden. Familiezaken gaan 8 procent langzamer. In 2013 duurde een gemiddelde familiezaak 29 weken, vorig jaar 32 weken.

De overbelaste rechtbank pagina 24-28